Shloka 162
Gāndharva-lakṣaṇa
Traits/Classification of the Gandharvas) and Royal-Genealogical Continuities (Vamśa-prasaṅga
Devanagari script
धात्रीश्चैकैकशः प्रादात्तावतीः पोषणे नृपः / ततो नवसु मासेषु समुत्तस्थुर्यथासुखम्
Transliteration
dhātrīścaikaikaśaḥ prādāttāvatīḥ poṣaṇe nṛpaḥ / tato navasu māseṣu samuttasthuryathāsukham
Translation
రాజు పోషణార్థం ఒక్కొక్కరికి ఒక్కొక్క ధాత్రిని నియమించాడు; ఆపై తొమ్మిది నెలలలో వారు సుఖంగా లేచి నిలిచారు.
Word by Word
धात्रीःnurses / wet-nurses
धात्रीः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootधात्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), बहुवचन
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
एक-एकशःone by one
एक-एकशः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएक (प्रातिपदिक) + एक (प्रातिपदिक) + शस् (अव्यय-प्रत्यय)
Formअव्यय; वितरणार्थक क्रियाविशेषण (distributive adverb): ‘one by one’
प्रादात्gave
प्रादात्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र√दा (धातु)
Formलुङ् (Aorist), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
तावतीःso many / that many
तावतीः:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootतावत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), बहुवचन; परिमाणवाचक/संख्यासूचक विशेषण
पोषणेfor nourishment / in nursing
पोषणे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपोषण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th case), एकवचन; विषय/कार्य-निर्देश (in the matter of)
नृपःthe king
नृपः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन
ततःthen
ततः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
नवसुin nine
नवसु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootनवन् (प्रातिपदिक)
Form(सामान्यतः नपुंसकलिङ्ग) सप्तमी (7th case), बहुवचन; संख्यावाचक विशेषण
मासेषुmonths
मासेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th case), बहुवचन
समुत्तस्थुःarose / stood up
समुत्तस्थुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-उत्-√स्था (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन
यथा-सुखम्comfortably / at ease
यथा-सुखम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय) + सुख (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव; क्रियाविशेषण (adverb): ‘according to comfort/at ease’