Shloka 14
Gāndharva-lakṣaṇa
Traits/Classification of the Gandharvas) and Royal-Genealogical Continuities (Vamśa-prasaṅga
Devanagari script
भक्षयच्छशकं तत्र विकुक्षिर्मृगयां गतः / आगते हि विकुक्षै तु समांसे महसैनिके
Transliteration
bhakṣayacchaśakaṃ tatra vikukṣirmṛgayāṃ gataḥ / āgate hi vikukṣai tu samāṃse mahasainike
Translation
వేటకు వెళ్లిన వికుక్షి అక్కడ ఒక శశకాన్ని (కుందేలు) తిన్నాడు. మాంసంతో కూడిన ఆ మహాసైనికుడు వికుక్షి తిరిగి వచ్చినప్పుడు…
Word by Word
भक्षयत्ate/was eating
भक्षयत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभक्ष् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
शशकम्a hare/rabbit
शशकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशशक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
विकुक्षिःVikukṣi
विकुक्षिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविकुक्षि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
मृगयाम्to hunting
मृगयाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमृगया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
गतःhaving gone
गतः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
आगतेwhen (he) had come/returned
आगते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeVerb
Rootआ + गम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त, पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; लोके-लक्षणे सप्तमी (when X had come)
हिindeed/for
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formहेतौ/निश्चये निपात (particle: indeed/for)
विकुक्षैby Vikukṣi
विकुक्षै:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootविकुक्षि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविशेषणार्थक-निपात (particle)
समांसेin/with meat (present)
समांसे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootसमांस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; कर्मधारयः (स + मांस = ‘with meat’)
महसैनिकेin/at the great warrior/commander
महसैनिके:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमहासैनिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; कर्मधारयः (महान् सैनिकः)