Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 131
Gāndharva-lakṣaṇa
Traits/Classification of the Gandharvas) and Royal-Genealogical Continuities (Vamśa-prasaṅga
Devanagari script
सा तु भर्तुश्चितां कृत्वा वह्निं तं समारोहयत् / और्वस्तं भार्गवो दृष्ट्वा कारुण्याद्धि न्यवर्त्तयत्
Transliteration
sā tu bhartuścitāṃ kṛtvā vahniṃ taṃ samārohayat / aurvastaṃ bhārgavo dṛṣṭvā kāruṇyāddhi nyavarttayat
Translation
ఆమె భర్త చితిని నిర్మించి ఆ అగ్నిలోకి आरोహించింది. ఔర్వ ఋషిని చూచి భార్గవుడు కరుణతో ఆమెను ఆపివేశాడు.
Word by Word
साshe
सा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्य-सम्बन्धक)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात/समुच्चयार्थ-भेदक (particle: but/indeed)
भर्तुःof (her) husband
भर्तुः:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभर्तृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
चिताम्funeral pyre
चिताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootचिता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
कृत्वाhaving made
कृत्वा:
Kriya (क्रिया—पूर्वकर्म)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; ‘having done/made’
वह्निम्fire
वह्निम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवह्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
तम्that (fire)
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; सर्वनाम
समारोहयत्she mounted/ascended
समारोहयत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-आ-रुह् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
और्वःAurva
और्वः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootऔर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
तम्her/that (act/person)
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; सर्वनाम
भार्गवःthe Bhārgava (sage)
भार्गवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभार्गव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya (क्रिया—पूर्वकर्म)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; ‘having seen’
कारुण्यात्out of compassion
कारुण्यात्:
Hetu (हेतु/कारण)
TypeNoun
Rootकारुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्य-सम्बन्धक)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic particle: indeed/for)
न्यवर्त्तयत्he prevented/turned (her) back
न्यवर्त्तयत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootनि-√वृत् (धातु) [णिच् causative: निवर्तयति]
Formलङ् (Imperfect/past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; णिच्-प्रयोग (causative)