Shloka 11
Gāndharva-lakṣaṇa
Traits/Classification of the Gandharvas) and Royal-Genealogical Continuities (Vamśa-prasaṅga
Devanagari script
विराटप्रमुखास्ते च दक्षिणापथरक्षिणः / इक्ष्वाकुस्तु विकुक्षिं वै अष्टकायामथा दिशत्
Transliteration
virāṭapramukhāste ca dakṣiṇāpatharakṣiṇaḥ / ikṣvākustu vikukṣiṃ vai aṣṭakāyāmathā diśat
Translation
వారు విరాటుడు మొదలైన ప్రముఖులు, దక్షిణాపథ రక్షకులు. అప్పుడు ఇక్ష్వాకు అష్టకా-శ్రాద్ధార్థం వికుక్షిని నియమించాడు.
Word by Word
विराटप्रमुखाःhaving Virāṭ as chief
विराटप्रमुखाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootविराट् + प्रमुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; तत्पुरुष-समासः (विराट्-प्रमुखाः = ‘विराट् as chief’)
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; सर्वनाम
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
दक्षिणापथरक्षिणःguardians of the southern route/region
दक्षिणापथरक्षिणः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदक्षिणापथ + रक्षिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (दक्षिणापथस्य रक्षिणः)
इक्ष्वाकुःIkṣvāku
इक्ष्वाकुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइक्ष्वाकु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषणार्थक-निपात (particle: but/indeed)
विकुक्षिम्Vikukṣi (as object)
विकुक्षिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootविकुक्षि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-निपात (emphatic particle)
अष्टकायाम्in/at the Aṣṭakā (rite/occasion)
अष्टकायाम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअष्टका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्यय (then/now)
अदिशत्commanded/appointed
अदिशत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदिश् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन