Shloka 9
गान्धर्वमूर्छनालक्षणवर्णनम्
Description of Gandharva Mūrchanā Characteristics
Devanagari script
अलङ्कारास्तु चत्वारस्थापनी क्रमरेजनः / प्रमादस्याप्रमादश्च तेषां वक्ष्यामि लक्षणम्
Transliteration
alaṅkārāstu catvārasthāpanī kramarejanaḥ / pramādasyāpramādaśca teṣāṃ vakṣyāmi lakṣaṇam
Translation
అలంకారాలు నాలుగు—స్థాపనీ, క్రమరేజన, ప్రమాదం మరియు అప్రమాదం; వాటి లక్షణాలను నేను చెప్పుదును।
Word by Word
alaṅkārāḥornaments/figures
alaṅkārāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootalaṅkāra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
tubut/indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formनिपात (contrast/emphasis)
catvāraḥfour
catvāraḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootcatvāri (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; संख्याविशेषण
sthāpanī‘Sthāpanī’ (the establishing one)
sthāpanī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsthāpana (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम (as a listed item)
krama-rejanaḥ‘Krama-rejana’ (ordering in sequence)
krama-rejanaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkrama (प्रातिपदिक) + rejanā/rejana (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (determinative): ‘kramasya rejanā’ (arrangement/ordering of sequence); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
pramādasyaof negligence/error
pramādasya:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootpramāda (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
apramādaḥnon-negligence/carefulness
apramādaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootapramāda (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/conjunction)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
teṣāmof them
teṣām:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुं/नपुंसक, षष्ठी, बहुवचन
vakṣyāmiI shall tell
vakṣyāmi:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलृट् (Simple Future), परस्मैपद, उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन
lakṣaṇamcharacteristic/definition
lakṣaṇam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootlakṣaṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन