Previous Verse
Next Verse

Shloka 48

Vaivasvata-Manuputra Vamsha and the Marutta–Samvarta Episode

Genealogical Catalogue

मूर्च्छनायोजनाह्येषास्याद्रजसारजनीततः / तानि उत्तर मद्रांसपद्गदैवतकं विदुः

mūrcchanāyojanāhyeṣāsyādrajasārajanītataḥ / tāni uttara madrāṃsapadgadaivatakaṃ viduḥ

ఈ మూర్ఛన ‘ఆయోజనా’ అని పిలువబడుతుంది; ఇది రజోగుణం మరియు రజనీ-తత్త్వం నుండి ఉద్భవించినదిగా చెప్పబడింది. పండితులు దీనిని ఉత్తర-మద్ర, అంసపద, గదైవతక సంబంధమని తెలుసుకొంటారు.

मूर्च्छनाmūrchanā (musical mode/scale)
मूर्च्छना:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमूर्च्छना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
योजनाarrangement/ordering
योजना:
TypeNoun
Rootयोजना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन (समासाङ्ग)
आह्याnamed/called
आह्या:
Karta-viśeṣaṇa (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootआह्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण
एषाthis (she/this one)
एषा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
स्यात्would be/is said to be
स्यात्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन
रजसाby/with rajas (passion/dust)
रजसा:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootरजस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
रजनीnight
रजनी:
TypeNoun
Rootरजनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन (समासाङ्ग)
इतःfrom/thereafter
इतः:
Apādāna (अपादान)
TypeIndeclinable
Rootइतस् (अव्यय)
Formअव्यय; अपादान/दिशा-अर्थे (from/thereafter)
तानिthose (things)
तानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), बहुवचन; सर्वनाम
उत्तरnorthern/upper
उत्तर:
TypeAdjective
Rootउत्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; विशेषण (समासाङ्ग)
मद्रMadra (a region/people)
मद्र:
TypeNoun
Rootमद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन (समासाङ्ग)
अंसshoulder/portion
अंस:
TypeNoun
Rootअंस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन (समासाङ्ग)
पद्गpadga (unclear/rare term)
पद्ग:
TypeNoun
Rootपद्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन (समासाङ्ग; पाठभेद/दुर्लभ-रूप)
दैवतकम्the deity-association (of Uttara-Madra-… )
दैवतकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदैवतक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समासः (उत्तर-मद्र-अंस-पद्ग-दैवतकम्)
विदुःthey know/declare
विदुः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootविद् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन