Shloka 23
Vaivasvata-Manuputra Vamsha and the Marutta–Samvarta Episode
Genealogical Catalogue
Devanagari script
कृतां द्वारवतीं नाम बहुद्वारां मनोरमाम् / भोजवृष्ण्यन्धकैर्गुप्तां वसुदेवपुरोगमैः
Transliteration
kṛtāṃ dvāravatīṃ nāma bahudvārāṃ manoramām / bhojavṛṣṇyandhakairguptāṃ vasudevapurogamaiḥ
Translation
ద్వారవతీ అనే పేరుగల, అనేక ద్వారాలతో మనోహరమైన నగరం నిర్మించబడింది; వసుదేవుని నాయకత్వంలో భోజ, వృష్ణి, అంధకులు దానిని కాపాడిరి.
Word by Word
kṛtāmmade, constructed
kṛtām:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootkṛ (कृ धातु) → kṛta (कृत कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle)
dvāravatīmDvāravatī (the city)
dvāravatīm:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdvāravatī (द्वारवती प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; नगर-नाम
nāmaby name, called
nāma:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootnāman (नामन् प्रातिपदिक)
Formअव्यय; नाम-शब्दः ‘called/namely’ इत्यर्थे (indeclinable particle)
bahu-dvārāmhaving many gates
bahu-dvārām:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootbahu (बहु प्रातिपदिक) + dvāra (द्वार प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; बहुद्वारा इति षष्ठी/बहुव्रीहि-प्रायार्थे तत्पुरुषसमासः (many-gated)
manoramāmbeautiful, charming
manoramām:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmanorama (मनोरमा प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
bhoja-vṛṣṇi-andhakaiḥby the Bhojas, Vṛṣṇis, and Andhakas
bhoja-vṛṣṇi-andhakaiḥ:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootbhoja (भोज प्रातिपदिक) + vṛṣṇi (वृष्णि प्रातिपदिक) + andhaka (अन्धक प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्वसमासः
guptāmprotected, guarded
guptām:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootgup (गुप् धातु) → gupta (गुप्त कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (protected/guarded)
vasudeva-purogamaiḥwith Vasudeva at the head
vasudeva-purogamaiḥ:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootvasudeva (वसुदेव प्रातिपदिक) + purogama (पुरोगम प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; वसुदेवः पुरोगमः येषां ते इति तत्पुरुष/बहुव्रीहि-प्रायः (with Vasudeva in front)