Shloka 17
Vaivasvata-vamsha-pravṛttiḥ
Origin and Issue of Vaivasvata Manu; Ilā–Sudyumna Episode
Devanagari script
बुधात्सा जनयित्वा तु सुद्युम्नत्वं पुनर्गताः / सुद्युम्नस्य तु दायादास्त्रयः परमधार्मिकाः
Transliteration
budhātsā janayitvā tu sudyumnatvaṃ punargatāḥ / sudyumnasya tu dāyādāstrayaḥ paramadhārmikāḥ
Translation
బుధునివలన సంతానాన్ని కనిన తరువాత ఆమె మళ్లీ సుద్యుమ్నత్వాన్ని పొందింది. సుద్యుమ్నునికి ముగ్గురు పరమధార్మిక వారసులు కలిగారు.
Word by Word
बुधात्from Budha
बुधात्:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootबुध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (अपादान/Ablative), एकवचन
साshe
सा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता/Nominative), एकवचन
जनयित्वाhaving begotten
जनयित्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Root√जन् (धातु)
Formणिच्-प्रयोग (causative) ‘जनयति’; क्त्वान्त (Gerund/Absolutive) अव्यय; ‘having begotten/caused to be born’
तुthen/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअवधारण/विरोधार्थक-निपात (particle: but/indeed)
सुद्युम्नत्वम्the state of being Sudyumna
सुद्युम्नत्वम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसुद्युम्न + त्व (प्रातिपदिक)
Formतद्धितान्त (त्व-प्रत्यय, abstract noun) ‘सुद्युम्न-भावः’; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म/Accusative), एकवचन
पुनःagain
पुनः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
गताःreturned
गताः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√गम् (धातु)
Formकृदन्त-क्त (Past Active Participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘having gone/returned’ (संदर्भे: पुनर्गताः=returned)
सुद्युम्नस्यof Sudyumna
सुद्युम्नस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसुद्युम्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध/Genitive), एकवचन
तुand/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअवधारण/विरोधार्थक-निपात (particle)
दायादाःheirs/sons
दायादाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदायाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता/Nominative), बहुवचन
त्रयःthree
त्रयः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्याप्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; संख्याविशेषण (numeral adjective)
परमधार्मिकाःsupremely righteous
परमधार्मिकाः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम + धार्मिक (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (intensifying descriptive) ‘परमाश्च ते धार्मिकाश्च’; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन