Shloka 68
Vamśānukramaṇikā: Varuṇa–Kali Descendants and the Naiṛta Grahas
Genealogical Catalogue
Devanagari script
श्लाघ्ययौवनसंपन्नां योगमास्थाय गोपते / अनुकूलं भवेदेवं यदि स्यात्समयो मतः
Transliteration
ślāghyayauvanasaṃpannāṃ yogamāsthāya gopate / anukūlaṃ bhavedevaṃ yadi syātsamayo mataḥ
Translation
హే గోపతే! ప్రశంసనీయం అయిన యౌవనంతో యోగాన్ని ఆశ్రయించు; సమయం అనుకూలమని భావిస్తే ఇదంతా అనుకూలమవుతుంది.
Word by Word
श्लाघ्ययौवनसंपन्नाम्endowed with praiseworthy youth
श्लाघ्ययौवनसंपन्नाम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeAdjective
Rootश्लाघ्य (प्रातिपदिक) + यौवन (प्रातिपदिक) + संपन्ना (कृदन्त; √पद्/√पन् ‘to be endowed’ → संपन्न)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषसमासः (श्लाघ्यं यौवनं यस्याः सा; यौवनेन संपन्ना) — qualifying an implied feminine object
योगम्a means, method; yoga
योगम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootयोग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
आस्थायhaving adopted, having resorted to
आस्थाय:
पूर्वकालक्रिया (Pūrvakāla-kriyā)
TypeVerb
Rootआ-√स्था (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive) — ‘having resorted to/undertaken’
गोपतेO lord of cattle (O protector)
गोपते:
सम्बोधन (Sambodhana/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootगो-पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (गवां पतिः)
अनुकूलम्favorable
अनुकूलम्:
प्रधानीय-विशेषण (Predicate complement)
TypeAdjective
Rootअनुकूल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विधेय-विशेषणम् (predicate adjective)
भवेत्may become, would be
भवेत्:
क्रिया (Kriyā/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
एवम्thus
एवम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (manner adverb: ‘thus’)
यदिif
यदि:
सम्बन्ध/वाक्य-सम्बन्ध (Clause linker)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formअव्यय; शर्त-सम्बन्धक (conditional conjunction: ‘if’)
स्यात्should be, were to be
स्यात्:
क्रिया (Kriyā/क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
समयःtime, occasion
समयः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootसमय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
मतःconsidered, agreed upon
मतः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeAdjective
Rootमत (कृदन्त; √मन् धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle) — ‘considered/approved’ (qualifying ‘समयः’)