Shloka 49
Vamśānukramaṇikā: Varuṇa–Kali Descendants and the Naiṛta Grahas
Genealogical Catalogue
Devanagari script
श्रुतकर्मा तु विज्ञेयो ग्रहो वै यः शनैश्चरः / मनुरेवाभवत्सो ऽपि सावर्णिरिति चोच्यते
Transliteration
śrutakarmā tu vijñeyo graho vai yaḥ śanaiścaraḥ / manurevābhavatso 'pi sāvarṇiriti cocyate
Translation
శ్రుతకర్మా అనునది ‘శనైశ్చర’ అని పిలువబడే గ్రహమే. అతడే మనువుగా అవతరించి ‘సావర్ణి’ అని కూడా చెప్పబడతాడు.
Word by Word
श्रुतकर्माŚrutakarmā (a person named)
श्रुतकर्मा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootश्रुतकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); बहुव्रीहि: 'श्रुतं कर्म यस्य सः' (whose deeds are renowned)
तुbut/and
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle), विरोध/अन्वयार्थे
विज्ञेयःis to be known/understood
विज्ञेयः:
Vidheyavisheshana (विधेय-विशेषण)
TypeAdjective
Rootज्ञा (धातु) + वि + यत् (कृत्)
Formकृत्य-प्रत्यय (यत्), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); कर्मणि/विधेयार्थ: 'to be known/recognized'
ग्रहःplanet; graha
ग्रहः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootग्रह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (particle), निश्चयार्थक
यःwho/which
यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); सम्बन्धक (relative pronoun)
शनैश्चरःŚanaiścara (Saturn)
शनैश्चरः:
Apposition (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootशनैः-चर (प्रातिपदिक; शनैः + चर)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); अव्ययीभाव: 'शनैः चरति' (moves slowly)
मनुःManu
मनुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
एवindeed; only
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (particle), अवधारण (emphasis/only)
अभवत्became; was
अभवत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
अपिalso; even
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle), समुच्चय/अपि-शब्द (also/even)
सावर्णिःSāvarṇi
सावर्णिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसावर्णि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
इतिthus; as
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण-निपात (quotative particle)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
उच्यतेis called; is said
उच्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular); कर्मणि प्रयोग (passive)