Shloka 44
Vamśānukramaṇikā: Varuṇa–Kali Descendants and the Naiṛta Grahas
Genealogical Catalogue
Devanagari script
त्वष्टुः समीपमगमद्व्रीडितेव तपस्विनी / पिता तामागतां दृष्ट्वा क्रुद्धः संज्ञामथाब्रवीत्
Transliteration
tvaṣṭuḥ samīpamagamadvrīḍiteva tapasvinī / pitā tāmāgatāṃ dṛṣṭvā kruddhaḥ saṃjñāmathābravīt
Translation
ఆ తపస్విని లజ్జపడినట్లుగా త్వష్టా సమీపానికి వెళ్లింది; తండ్రి ఆమె వచ్చినదాన్ని చూసి కోపంతో సంజ్ఞను ఉద్దేశించి పలికాడు.
Word by Word
त्वष्टुःof Tvaṣṭṛ
त्वष्टुः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootत्वष्टृ (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, एकवचन, षष्ठी-विभक्ति (Genitive)
समीपम्near / to the vicinity
समीपम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसमीप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया-विभक्ति (Accusative); गत्यर्थे कर्मवत्—“to the vicinity”
अगमत्went
अगमत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
व्रीडिताashamed
व्रीडिता:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootव्रीडित (प्रातिपदिक; PPP from व्रीड्/व्रीड्-भाव)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past participle), स्त्रीलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा-विभक्ति
इवas if
इव:
Upamana (उपमान-सूचक)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमावाचक अव्यय (particle of comparison)
तपस्विनीthe ascetic woman
तपस्विनी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतपस्विनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा-विभक्ति
पिताthe father
पिता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, एकवचन, प्रथमा-विभक्ति
ताम्her
ताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया-विभक्ति
आगताम्having come / arrived
आगताम्:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootआ + गम् (धातु) + क्त (कृत्-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past active/PPP in sense ‘come’), स्त्रीलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया-विभक्ति
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund), पूर्वकालिक क्रिया—“having seen”
क्रुद्धःangry
क्रुद्धः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootक्रुद्ध (प्रातिपदिक; PPP from क्रुध्)
Formपुल्लिङ्ग, एकवचन, प्रथमा-विभक्ति; भूतकर्मणि कृदन्त
संज्ञाम्(a) name / designation
संज्ञाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसंज्ञा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया-विभक्ति
अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक अव्यय (then/now)
अब्रवीत्said
अब्रवीत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद