Shloka 28
Vamśānukramaṇikā: Varuṇa–Kali Descendants and the Naiṛta Grahas
Genealogical Catalogue
Devanagari script
अण्डे द्विधाकृते त्वण्डं दृष्ट्वा त्वष्टेदमब्रवीत् / नैतन्न्यूनं भवादण्डं मार्त्तण्डस्त्वं भवानघ
Transliteration
aṇḍe dvidhākṛte tvaṇḍaṃ dṛṣṭvā tvaṣṭedamabravīt / naitannyūnaṃ bhavādaṇḍaṃ mārttaṇḍastvaṃ bhavānagha
Translation
అండము రెండుగా చీలినదాన్ని చూచి త్వష్టా ఇలా పలికెను—“ఈ అండము హీనమగకూడదు; హే నిర్దోషా, నీవు ‘మార్త్తండ’వగుదువు.”
Word by Word
अण्डेin the egg
अण्डे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअण्ड (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (Locative), एकवचन
द्विधाकृतेwhen (it was) made into two
द्विधाकृते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootद्विधा-कृत (प्रातिपदिक; कृदन्त)
Formकृदन्त (क्त/PPP) from कृ; नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; अव्ययीभाव: द्विधा (in two ways) + कृत (made)
तुbut
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle), विरोध/अन्वयार्थ
अण्डम्the egg
अण्डम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअण्ड (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive/Gerund), अव्यय; पूर्वकाल क्रिया
त्वष्टाTvaṣṭṛ
त्वष्टा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootत्वष्टृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
इदम्this
इदम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
अब्रवीत्said
अब्रवीत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
नnot
न:
Pratishedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध (negation particle)
एतत्this
एतत्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम (here: subject of implied 'is')
न्यूनम्deficient, inferior
न्यूनम्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootन्यून (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (एतत्)
भवात्become
भवात्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
अण्डम्(as) an egg
अण्डम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअण्ड (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; संबोधनार्थे विधेय (predicate)
मार्त्तण्डःMārtaṇḍa (name)
मार्त्तण्डः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमार्त्तण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम
त्वम्you
त्वम्:
Sambodhana/Address (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुषार्थे सर्वनाम, प्रथमा, एकवचन
भवान्you (honorific)
भवान्:
Sambodhana/Address (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; आदरार्थक सर्वनाम
अघO sinless one
अघ:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootअघ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, संबोधन (Vocative), एकवचन