Shloka 23
Bhārgavaṃ prati Varuṇāgamanaṃ
Varuṇa’s Approach to Bhārgava/Paraśurāma
Devanagari script
व्यस्मयन्त सुराः सर्वे दृष्ट्वा रामस्य विक्रमम् / नगरग्रमसीमानः किञ्चित्किञ्चित्क्वचित्क्वचित्
Transliteration
vyasmayanta surāḥ sarve dṛṣṭvā rāmasya vikramam / nagaragramasīmānaḥ kiñcitkiñcitkvacitkvacit
Translation
రాముని విక్రమాన్ని చూచి దేవతలందరూ ఆశ్చర్యపడ్డారు; నగరగ్రామాల సరిహద్దులు ఎక్కడెక్కడో కొద్దికొద్దిగా ముందుకు సాగినట్లు కనిపించెను।
Word by Word
vyasmayanwere astonished
vyasmayan:
Kriyā (क्रिया/भाव)
TypeVerb
Rootvi-√smi (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘being astonished’
surāḥthe gods
surāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsura (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
sarveall
sarve:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (agreeing with सुराः)
dṛṣṭvāhaving seen
dṛṣṭvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√dṛś (धातु) + क्त्वा
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त: having seen
rāmasyaof Rama
rāmasya:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
vikramamprowess
vikramam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvikrama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
nagara-grāma-sīmānaḥthe boundaries of towns and villages
nagara-grāma-sīmānaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootnagara (प्रातिपदिक) + grāma (प्रातिपदिक) + sīmān (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; द्वन्द्व (नगराश्च ग्रामाश्च—तेषां सीमाः)
kiñcita little
kiñcit:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootkiñcit (अव्यय/सर्वनाम-नपुंसक)
Formअव्ययवत् प्रयोगः; अल्पपरिमाणवाचक (a little/somewhat)
kiñcithere and there (some)
kiñcit:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootkiñcit (अव्यय/सर्वनाम-नपुंसक)
Formपुनरुक्ति (reduplication) for distributive sense
kvacitsomewhere
kvacit:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootkvacit (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb): somewhere
kvacitelsewhere
kvacit:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootkvacit (अव्यय)
Formपुनरुक्ति (reduplication) for distributive sense