Shloka 7
Asamañjasa-tyāga (Abandoning Asamañjasa) — Sagara-carita Continuation
Devanagari script
विध्वस्यमाने सुभृशं सागरैर्वरदर्पितैः / प्रक्षोभं परमं जग्मुर्देवासुरमहोरगाः
Transliteration
vidhvasyamāne subhṛśaṃ sāgarairvaradarpitaiḥ / prakṣobhaṃ paramaṃ jagmurdevāsuramahoragāḥ
Translation
వరదానంతో గర్వించిన సాగరాలు తీవ్రంగా విధ్వంసం చేయగా, దేవులు, అసురులు, మహోరగులు అందరూ పరమ కలవరానికి లోనయ్యారు।
Word by Word
विध्वस्यमानेwhen (it was) being destroyed
विध्वस्यमाने:
Adhikarana (अधिकरण/Locative absolute)
TypeAdjective
Rootविध्वस्यमान (कृदन्त; √ध्वंस्/ध्वस् धातु, कर्मणि वर्तमानकाले)
Formसप्तमी (7th/Locative), एकवचन; कर्मणि वर्तमानकृदन्त (present passive participle) ‘while being destroyed’ (locative absolute sense)
सुभृशम्exceedingly
सुभृशम्:
Adhikarana (अधिकरण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसुभृशम् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (very greatly)
सागरैःby the oceans
सागरैः:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootसागर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
वर-दर्पितैःmade arrogant by boons
वर-दर्पितैः:
Karana (करण/Instrument qualifier)
TypeAdjective
Rootवर (प्रातिपदिक) + दर्पित (कृदन्त; √दृप् धातु)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; सागर-विशेषण; समासः तत्पुरुष: वरेण दर्पिताः (made proud by boons)
प्रक्षोभम्agitation; upheaval
प्रक्षोभम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootप्रक्षोभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
परमम्supreme; extreme
परमम्:
Karma (कर्म/Object qualifier)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; प्रक्षोभ-विशेषण
जग्मुःreached; came to
जग्मुः:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Root√गम् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपद; अर्थः ‘प्रापुः/अगच्छन्’
देव-असुर-महोरगाःgods, demons, and great serpents
देव-असुर-महोरगाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक) + असुर (प्रातिपदिक) + महोरग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्व: देवाश्च असुराश्च महोरगाश्च