Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 42
सगरस्यौर्वाश्रमगमनम्
Sagara’s Journey to Aurva’s Hermitage
Devanagari script
तस्मात्तत्सकलीकृत्य घृतकुंभेषु यत्नतः / निःक्षिप्य सपिधानेषु रक्षणीयं पृथक्पृथक्
Transliteration
tasmāttatsakalīkṛtya ghṛtakuṃbheṣu yatnataḥ / niḥkṣipya sapidhāneṣu rakṣaṇīyaṃ pṛthakpṛthak
Translation
కాబట్టి అతనిని భాగాలుగా చేసి, యత్నపూర్వకంగా నెయ్యి కుండలలో వేసి, మూతలతో మూసి, ఒక్కొక్కటిగా రక్షించవలెను.
Word by Word
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Apadana/Hetu (अपादान/हेतु)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन; ‘therefore/from that’
तत्that (child)
तत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
सकली-कृत्यhaving cut/made into pieces
सकली-कृत्य:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसकल (प्रातिपदिक) + कृ (धातु)
Formनामधातु/कृदन्त-प्रयोगः; क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त ‘सकलीकृत्य’ = ‘having made into pieces/into parts’
घृत-कुंभेषुin ghee-pots
घृत-कुंभेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootघृत (प्रातिपदिक) + कुंभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (घृतस्य कुंभाः)
यत्नतःcarefully
यत्नतः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयत्न (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (adverb) ‘carefully/with effort’
निःक्षिप्यhaving placed
निःक्षिप्य:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootनिस् + क्षिप् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (absolutive), ‘having placed/put in’
स-पिधान-ेषुin (pots) with lids/covers
स-पिधान-ेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootस (उपसर्ग/सह) + पिधान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (पिधानैः सह/युक्तेषु)
रक्षणीयम्should be protected
रक्षणीयम्:
Karya (कार्य/विधेय)
TypeAdjective
Rootरक्ष् (धातु)
Formअनीयर्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive/future passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेय-विशेषण ‘to be protected’
पृथक्separately
पृथक्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपृथक् (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
पृथक्each separately
पृथक्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपृथक् (अव्यय)
Formपुनरुक्ति-प्रयोगः; क्रियाविशेषण-अव्यय