Shloka 26
सगरस्यौर्वाश्रमगमनम्
Sagara’s Journey to Aurva’s Hermitage
Devanagari script
ततस्ते भगवानाह भवतीभ्यां मया पुनः / राज्ञश्चप्रियकामेन वरो दत्तो ऽयमीप्सितः
Transliteration
tataste bhagavānāha bhavatībhyāṃ mayā punaḥ / rājñaścapriyakāmena varo datto 'yamīpsitaḥ
Translation
అప్పుడు భగవంతునివలె ఉన్న ముని పలికెను—“మీ ఇద్దరికీ, రాజుని ప్రియకామన ప్రకారం, ఈ కోరిన వరం నేను ఇచ్చితిని.”
Word by Word
ततःthen
ततः:
कालाधिकरण (Temporal/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
तेto those two
ते:
सम्प्रदान (Recipient/Dative/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (Dative), द्विवचन; ‘to them two’
भगवान्the venerable one
भगवान्:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन
आहsaid
आह:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअह्/आह (धातु; √अह् ‘to say’, perfect form)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
भवतीभ्याम्by you two
भवतीभ्याम्:
करण (Instrument/Agent-in-passive/करण)
TypeNoun
Rootभवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), द्विवचन; ‘by you two’
मयाby me
मया:
करण (Instrument/Agent-in-passive/करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, तृतीया (Instrumental), एकवचन
पुनःagain/further
पुनः:
क्रियाविशेषण (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
राज्ञःof the king
राज्ञः:
सम्बन्ध (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), एकवचन
चand
च:
समुच्चय (Conjunctive/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
प्रियकामेनby (one) desiring what is dear
प्रियकामेन:
करण (Instrument/Agent-in-passive/करण)
TypeAdjective
Rootप्रियकाम (प्रातिपदिक: प्रिय+काम)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन; विशेषण (to राज्ञः, ‘by the king who desires what is dear’)
वरःa boon
वरः:
कर्म (Object in passive/कर्म)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन
दत्तःgiven
दत्तः:
क्रिया (Passive predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootदत्त (कृदन्त; दा धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे—‘has been given’
अयम्this
अयम्:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; विशेषण (to वरः)
ईप्सितःdesired
ईप्सितः:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootईप्सित (कृदन्त; आप्/ईप्स् धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (to वरः)