Shloka 12
सगरस्यौर्वाश्रमगमनम्
Sagara’s Journey to Aurva’s Hermitage
Devanagari script
सृगाला गवयागावो हरिणा महिषास्तथा / वने ऽत्र सहजं वैरं हित्वा मैत्रीमुपागताः
Transliteration
sṛgālā gavayāgāvo hariṇā mahiṣāstathā / vane 'tra sahajaṃ vairaṃ hitvā maitrīmupāgatāḥ
Translation
ఈ వనంలో నక్కలు, గవయాలు, ఆవులు, హరిణాలు, మహిషాలు—సహజ వైరం విడిచి మైత్రీని పొందాయి।
Word by Word
सृगालाःjackals
सृगालाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसृगाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
गवय-गावःgayals and cows
गवय-गावः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगवय (प्रातिपदिक) + गो (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्व
हरिणाःdeer
हरिणाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootहरिण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
महिषाःbuffaloes
महिषाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहिष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
तथाand likewise
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/प्रकारवाचक (thus/also)
वनेin the forest
वने:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
अत्रhere
अत्र:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण
सहजम्innate/natural
सहजम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसहज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण
वैरम्enmity
वैरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवैर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
हित्वाhaving given up
हित्वा:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootहा (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययवत्; ‘having abandoned’
मैत्रीम्friendship
मैत्रीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमैत्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
उपागताःhave attained/come to
उपागताः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootउप + गम् (धातु)
Formक्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्तरि प्रयोगे