Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 10
सगरस्यौर्वाश्रमगमनम्
Sagara’s Journey to Aurva’s Hermitage
Devanagari script
गजं द्रुतमनुद्रुत्य सिंहो यस्मादिदं वनम् / प्रविष्टो ऽनुसरन्तौ त्वद्भयादेकत्र तिष्ठतः
Transliteration
gajaṃ drutamanudrutya siṃho yasmādidaṃ vanam / praviṣṭo 'nusarantau tvadbhayādekatra tiṣṭhataḥ
Translation
వేగంగా పరుగెత్తుతున్న గజాన్ని వెంబడిస్తూ సింహం ఈ వనంలో ప్రవేశించింది; అయినా నీ భయంతో వెంబడించేవాడు, వెంబడింపబడినవాడు—ఇద్దరూ ఒకచోట నిలుస్తారు।
Word by Word
गजम्elephant
गजम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootगज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
द्रुतम्swiftly
द्रुतम्:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootद्रुत (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण द्वितीया-एकवचन (accusative used adverbially); manner adverb
अनुद्रुत्यhaving run after/pursued
अनुद्रुत्य:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअनु + द्रु (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययवत्; ‘following/running after’
सिंहःlion
सिंहः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसिंह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
यस्मात्from which (place)
यस्मात्:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, पञ्चमी, एकवचन; सम्बन्ध/हेतौ (from which/wherefrom)
इदम्this
इदम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण
वनम्forest
वनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
प्रविष्टःentered
प्रविष्टः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootप्र + विश् (धातु)
Formक्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि प्रयोगे (used with subject)
अनुसरन्तौ(two) following/pursuing
अनुसरन्तौ:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootअनु + सृ (धातु)
Formशतृ (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; ‘following’
त्वद्-भयात्from fear of you
त्वद्-भयात्:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + भय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन; हेतौ (because of)
एकत्रin one place/together
एकत्र:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootएकत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (adverb of place)
तिष्ठतःstand/remain (the two)
तिष्ठतः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलट्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, द्विवचन