Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 46
सगरदिग्विजयः
Sagara’s World-Conquest / Digvijaya
Devanagari script
स श्रुत्वा मुनिशिष्येभ्यः कृतनित्यक्रियादरम् / मुनिं द्रष्टुं विनीतात्मा प्रविवेशाश्रमं तदा
Transliteration
sa śrutvā muniśiṣyebhyaḥ kṛtanityakriyādaram / muniṃ draṣṭuṃ vinītātmā praviveśāśramaṃ tadā
Translation
మునిశిష్యుల నుండి నిత్యక్రియల పట్ల వారి ఆదరాన్ని విని, వినయాత్ముడై మునిని దర్శించుటకు అప్పుడు ఆశ్రమంలో ప్రవేశించాడు।
Word by Word
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive), पूर्वकालिक क्रिया (having heard)
मुनि-शिष्येभ्यःfrom the disciples of the sages
मुनि-शिष्येभ्यः:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक) + शिष्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (muni-śiṣya = 'disciples of sages')
कृत-नित्य-क्रिया-आदरम्(one) showing reverence for daily rites
कृत-नित्य-क्रिया-आदरम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootकृत (कृ धातु, क्त-प्रत्यय) + नित्य (प्रातिपदिक) + क्रिया (प्रातिपदिक) + आदर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष समास; विशेषण (qualifier)
मुनिम्the sage
मुनिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
द्रष्टुम्to see
द्रष्टुम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), प्रयोजन/उद्देश्य (purpose)
विनीत-आत्माhaving a disciplined self
विनीत-आत्मा:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootविनीत (नी धातु, क्त-प्रत्यय; उपसर्ग वि-) + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; बहुव्रीहि (whose self is disciplined)
प्रविवेशentered
प्रविवेश:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + विश् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
आश्रमम्the hermitage
आश्रमम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआश्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
तदाthen
तदा:
Kala-adhikarana (काल-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)