Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 41
सगरदिग्विजयः
Sagara’s World-Conquest / Digvijaya
Devanagari script
हंससारसचक्राह्वकारण्डवशुकादिभिः / सुस्वरैरावृतोपान्तैः सरोभिः परिवारितम्
Transliteration
haṃsasārasacakrāhvakāraṇḍavaśukādibhiḥ / susvarairāvṛtopāntaiḥ sarobhiḥ parivāritam
Translation
హంస, సారస, చక్రాహ్వ, కారండవ, శుకాది మధురస్వర పక్షులతో తీరాలు నిండిన సరస్సులతో ఆ ప్రాంతం చుట్టుముట్టబడి ఉండెను।
Word by Word
हंस-सारस-चक्राह्व-कारण्डव-शुक-आदिभिःby/with swans, cranes, cakravākas, ducks, parrots, etc.
हंस-सारस-चक्राह्व-कारण्डव-शुक-आदिभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootहंस + सारस + चक्राह्व + कारण्डव + शुक + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण/सह), बहुवचन; ‘आदि’समासान्तेन ‘-आदिभिः’ = ‘आदि-शब्देन सह’ (instrumental plural)
सु-स्वरैःwith sweet-voiced (birds)
सु-स्वरैः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootसु + स्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषणम् (सुस्वर = मधुरस्वर)
आवृत-उपान्तैःwith banks/edges covered (by them)
आवृत-उपान्तैः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootआ√वृ (धातु) + उपान्त (प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), ‘आवृत’ + ‘उपान्त’ (कर्मधारय/तत्पुरुष-भाव: आवृताः उपान्ताः यस्य); पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषणम्
सरोभिःby lakes
सरोभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootसरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
परिवारितम्surrounded
परिवारितम्:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootपरि√वृ (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि-प्रयोगे ‘परिवारितम्’ = ‘परितः आवृतम्’ (predicate participle)