Shloka 79
हिरण्यकशिपुजन्म-तपः-वरप्रभावः
Birth, Austerity, and Boon-Power of Hiraṇyakaśipu
Devanagari script
मरुतस्ते तु विख्याता गतास्ते सप्तसप्तकाः / पृथिव्यां प्रथमस्कन्धो द्वितीयश्चापि भास्करे
Transliteration
marutaste tu vikhyātā gatāste saptasaptakāḥ / pṛthivyāṃ prathamaskandho dvitīyaścāpi bhāskare
Translation
వారు ‘మరుత్’లుగా ప్రసిద్ధులు; వారు ఏడు-ఏడు సమూహాలుగా గమించారు. భూమిలో మొదటి స్కంధం, రెండవది భాస్కరునిలో (సూర్యునిలో).
Word by Word
marutaḥMaruts/wind-deities
marutaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmarut (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), बहुवचन
tethose/they
te:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; मरुतः इति विशेषण
tubut/indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formनिपात (particle; contrast/emphasis)
vikhyātāḥwell-known
vikhyātāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvi-khyāta (कृदन्त; √khyā)
Formभूतकृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; मरुतः इति विशेषण
gatāḥgone/assigned (having gone)
gatāḥ:
Kriyā-sāmānādhikaraṇa (क्रियासमानाधिकरण)
TypeAdjective
Rootgata (कृदन्त; √gam)
Formभूतकृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; (अर्थे) ‘गताः’ = ‘स्थिताः/प्राप्ताः’
tethey
te:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; पुनरुक्त-प्रयोगः (anaphoric)
sapta-saptakāḥseven groups of seven
sapta-saptakāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsapta (संख्या) + saptaka (प्रातिपदिक)
Formद्विगु-समास (numeral compound; ‘सप्तानां साप्तकानाम्’/‘सप्त साप्तकाः’), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
pṛthivyāmon earth
pṛthivyām:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootpṛthivī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (Locative), एकवचन
prathama-skandhaḥthe first group/cluster
prathama-skandhaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootprathama (प्रातिपदिक) + skandha (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (descriptive: ‘प्रथमः स्कन्धः’), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
dvitīyaḥthe second (group)
dvitīyaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdvitīya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (अध्याहृतः) ‘स्कन्धः’ इति
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
apialso
api:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formनिपात (particle; also/even)
bhāskarein the Sun
bhāskare:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootbhāskara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (Locative), एकवचन