Shloka 62
हिरण्यकशिपुजन्म-तपः-वरप्रभावः
Birth, Austerity, and Boon-Power of Hiraṇyakaśipu
Devanagari script
प्रतीताहं ते सुरश्रेष्ठ दशवर्षाणि पुत्रक / अवशिष्ठानि भद्रं ते भ्रातरं द्रक्ष्यसे ततः
Transliteration
pratītāhaṃ te suraśreṣṭha daśavarṣāṇi putraka / avaśiṣṭhāni bhadraṃ te bhrātaraṃ drakṣyase tataḥ
Translation
హే సురశ్రేష్ఠ పుత్రకా! పది సంవత్సరములుగా నేను నీపై ప్రసన్నమై ఉన్నాను. నీకు మంగళము; మిగిలిన కాలము పూర్తయిన తరువాత నీవు నీ భ్రాతను దర్శించెదవు.
Word by Word
प्रतीताsatisfied; convinced
प्रतीता:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्र-√इ (धातु) → प्रतीत (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; भूतकृत् (past participle)
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
तेfor you / to you
ते:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी (6th/4th), एकवचन; सर्वनाम (context: ‘with you/for you’ → commonly dative)
सुरश्रेष्ठO best of the gods
सुरश्रेष्ठ:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसुर + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (vocative/सम्बोधन), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (सुराणां श्रेष्ठः)
दशवर्षाणिten years
दशवर्षाणि:
Kala-adhikarana (काल-अधिकरण)
TypeNoun
Rootदश (संख्या) + वर्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन; समासः—द्विगु (दश वर्षाणि)
पुत्रकdear son
पुत्रक:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपुत्रक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (vocative/सम्बोधन), एकवचन; स्नेहवाचक
अवशिष्टानिremaining
अवशिष्टानि:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअव-√शिष् (धातु) → अवशिष्ट (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), बहुवचन; भूतकृत्; (here agreeing with implied ‘वर्षाणि’ as remaining)
भद्रम्good fortune; blessings
भद्रम्:
Sambandha (सम्बन्ध/benediction)
TypeNoun
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; आशीर्वादार्थक प्रयोग (benedictive ‘good fortune’)
तेto you
ते:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी (6th/4th), एकवचन; सर्वनाम (here: dative ‘to you’)
भ्रातरम्brother
भ्रातरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootभ्रातृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
द्रक्ष्यसेyou will see
द्रक्ष्यसे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√दृश् (धातु)
Formलृट् (simple future/भविष्यत्), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; आत्मनेपद
ततःthen; thereafter
ततः:
Desha/Kala-adhikarana (देश/काल-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-प्रकारः—काल/क्रमवाचक (adverb: ‘then/thereafter’)