Shloka 56
हिरण्यकशिपुजन्म-तपः-वरप्रभावः
Birth, Austerity, and Boon-Power of Hiraṇyakaśipu
Devanagari script
कुशप्लवनमागम्य दितिं वाक्यमभाषत / शुश्रूषां ते करिष्यामि मानुज्ञां दातुमर्हसि
Transliteration
kuśaplavanamāgamya ditiṃ vākyamabhāṣata / śuśrūṣāṃ te kariṣyāmi mānujñāṃ dātumarhasi
Translation
కుశప్లవనానికి వచ్చి దితితో ఇలా అన్నాడు—నేను నీకు సేవ చేస్తాను; దానికి అనుమతి ఇవ్వవలెను.
Word by Word
कुशप्लवनम्Kuśaplavan(a) (place)
कुशप्लवनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकुश (प्रातिपदिक) + प्लवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
आगम्यhaving come
आगम्य:
Purvakala (पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootआ-√गम् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)
दितिम्Diti
दितिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदिति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
वाक्यम्words; a speech
वाक्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
अभाषतspoke (to)
अभाषत:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअभि-√भाष् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
शुश्रूषाम्service; attendance
शुश्रूषाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशुश्रूषा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
तेto you; for you
ते:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन (enclitic); ‘to/for you’ अर्थे चतुर्थीवत् प्रयोगः (dative sense)
करिष्यामिI will do
करिष्यामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलृट्-लकार (Future), उत्तम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
मा(please) not / do not (as a particle)
मा:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootमा (अव्यय)
Formअव्यय; निषेधार्थक निपात (prohibitive/negative particle)
अनुज्ञाम्permission; consent
अनुज्ञाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअनुज्ञा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
दातुम्to give
दातुम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Root√दा (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive)
अर्हसिyou ought; you are fit
अर्हसि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√अर्ह् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद