Shloka 29
हिरण्यकशिपुजन्म-तपः-वरप्रभावः
Birth, Austerity, and Boon-Power of Hiraṇyakaśipu
Devanagari script
ततः स बाहुयुद्धेन दैत्येन्द्रं तं महाबलम् / नखैर्बिभद संक्रुद्धो नार्द्राः शुष्का नखा इति
Transliteration
tataḥ sa bāhuyuddhena daityendraṃ taṃ mahābalam / nakhairbibhada saṃkruddho nārdrāḥ śuṣkā nakhā iti
Translation
పిమ్మట కోపించిన అతడు బాహుయుద్ధములో ఆ మహాబలవంతుడైన దైత్యరాజును గోళ్లతో చీల్చివేసెను, ఎలయనగా గోళ్లు తడివి కావు, పొడివి కావు.
Word by Word
ततःthen/thereafter
ततः:
Adhikarana (अधिकरण/Temporal)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formकाल/अनन्तरबोधक-अव्यय (adverb: then/thereafter)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
बाहुयुद्धेनby arm-combat
बाहुयुद्धेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootबाहु + युद्ध (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (बाहुभिः कृतं युद्धम्), नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
दैत्येन्द्रम्the lord of the Daityas
दैत्येन्द्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदैत्य + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (दैत्यानाम् इन्द्रः), पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
तम्that (him)
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
महाबलम्very strong
महाबलम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootमहा + बल (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास, पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifier of दैत्येन्द्रम्/तम्)
नखैःwith nails/claws
नखैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootनख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
बिभेदsplit/tore
बिभेद:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभिद् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
संक्रुद्धःenraged
संक्रुद्धः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम् + क्रुध् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (of सः)
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध/Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation)
आर्द्राःwet/moist
आर्द्राः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootआर्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (of नखाः)
शुष्काःdry
शुष्काः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootशुष्क (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (of नखाः)
नखाःnails/claws
नखाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/समाप्त्यर्थक-अव्यय (quotative/marker)