Shloka 25
Sagarapratijñāpālana (Fulfilment of Sagara’s Vow) — Keśinī-vivāha and Royal Return
Devanagari script
दृष्टिपूतेन गन्धेन ब्राह्मणानां च वर्त्मना / जगाम मध्येनगरं गृहं श्रीमदलङ्कृतम्
Transliteration
dṛṣṭipūtena gandhena brāhmaṇānāṃ ca vartmanā / jagāma madhyenagaraṃ gṛhaṃ śrīmadalaṅkṛtam
Translation
దృష్టితో పవిత్రమైన సువాసనతో, అలాగే బ్రాహ్మణుల మార్గమధ్యంగా, ఆయన నగర మధ్యభాగంలోని శ్రీమంతంగా అలంకృతమైన గృహానికి వెళ్లెను।
Word by Word
दृष्टि-पूतेनwith (a fragrance) purified by sight
दृष्टि-पूतेन:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootदृष्टि (प्रातिपदिक) + पूत (कृदन्त; √पू धातु)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन; ‘purified by sight’ instrumental singular qualifying ‘gandhena’
गन्धेनwith fragrance
गन्धेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootगन्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन; instrumental singular
ब्राह्मणानाम्of the Brahmins
ब्राह्मणानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), बहुवचन; genitive plural
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात
वर्त्मनाby the path/way
वर्त्मना:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootवर्त्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन; instrumental singular
जगामwent
जगाम:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√गम् (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; parasmaipada
मध्य-नगरम्the middle of the city
मध्य-नगरम्:
Karma (कर्म/गन्तव्य)
TypeNoun
Rootमध्य (प्रातिपदिक) + नगर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; accusative singular (goal)
गृहम्the house
गृहम्:
Karma (कर्म/गन्तव्य)
TypeNoun
Rootगृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; accusative singular
श्रीमत्-अलङ्कृतम्adorned splendidly
श्रीमत्-अलङ्कृतम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootश्रीमत् (प्रातिपदिक) + अलङ्कृत (कृदन्त; √कृ धातु with अलम्)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; past passive participle ‘adorned’, qualifying ‘gṛham’