Shloka 89
Samantapañcaka at Kurukṣetra: Paraśurāma’s Tīrtha-Creation and Pitṛ-Rites (समन्तपञ्चक-तीर्थप्रशंसा)
Devanagari script
व्रतस्यास्य प्रभावेण सर्वलोकेषु विश्रुतः / यद्वंशजैर्जितो युद्धे पिता ते वनमादिशत्
Transliteration
vratasyāsya prabhāveṇa sarvalokeṣu viśrutaḥ / yadvaṃśajairjito yuddhe pitā te vanamādiśat
Translation
ఈ వ్రత ప్రభావంతో అతడు సమస్త లోకాల్లో ప్రసిద్ధుడయ్యాడు. నీ వంశజులు యుద్ధంలో అతడిని జయించినప్పుడు, నీ తండ్రి అతడిని వనానికి వెళ్లమని ఆజ్ఞాపించాడు.
Word by Word
व्रतस्यof the vow
व्रतस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootव्रत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
अस्यof this
अस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
प्रभावेणby the power
प्रभावेण:
करण (Karaṇa/Instrument/Cause)
TypeNoun
Rootप्रभाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
सर्व-लोकेषुin all worlds
सर्व-लोकेषु:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन; कर्मधारय: सर्वे लोका: (in all worlds)
विश्रुतःrenowned
विश्रुतः:
विधेय (Predicate complement)
TypeAdjective
Rootवि + श्रु (धातु) → विश्रुत (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (renowned)
यत्that/whereby
यत्:
सम्बन्ध (Relative connector)
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसम्बन्धबोधक अव्ययप्राय (relative pronoun used correlatively); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन—'because/that' (here introducing clause)
वंशजैःby descendants
वंशजैः:
कर्ता (Agent in passive)
TypeNoun
Rootवंशज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
जितःdefeated
जितः:
विधेय (Predicate complement)
TypeAdjective
Rootजि (धातु) → जित (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त कर्मणि (having been defeated)
युद्धेin battle
युद्धे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootयुद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
पिताfather
पिता:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
तेyour
ते:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
वनम्to the forest
वनम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
आदिशत्commanded/ordered
आदिशत्:
क्रिया (Verb/Action)
TypeVerb
Rootआ + दिश् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद