Shloka 87
Samantapañcaka at Kurukṣetra: Paraśurāma’s Tīrtha-Creation and Pitṛ-Rites (समन्तपञ्चक-तीर्थप्रशंसा)
Devanagari script
जातकर्मादिकं सर्वं भवतः सो ऽकरोन्मुनिः / और्वाश्रमे विवृद्धश्च भवांस्तेनानुकंपितः
Transliteration
jātakarmādikaṃ sarvaṃ bhavataḥ so 'karonmuniḥ / aurvāśrame vivṛddhaśca bhavāṃstenānukaṃpitaḥ
Translation
ఆ ముని నీకు జాతకర్మాది సమస్త సంస్కారాలను నిర్వహించాడు. ఔర్వాశ్రమంలో నీవు పెరిగావు; ఆయన కరుణతో నిన్ను పోషించాడు.
Word by Word
जातकर्म-आदिकम्the birth-rite etc.
जातकर्म-आदिकम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootजातकर्मन् (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; तत्पुरुष: जातकर्म च आदिः (beginning with birth-rites)
सर्वम्all
सर्वम्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (qualifying जातकर्मादिकम्)
भवतःof you
भवतः:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootभवत् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
सःhe
सः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
अकरोत्performed/did
अकरोत्:
क्रिया (Verb/Action)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
मुनिःthe sage
मुनिः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सः इति कर्तृपदस्य विशेषण/अप्पोजिशन
और्व-आश्रमॆin Aurva’s hermitage
और्व-आश्रमॆ:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootऔर्व (प्रातिपदिक) + आश्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
विवृद्धःgrown up
विवृद्धः:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootवि + वृध् (धातु) → विवृद्ध (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भूतभावे (grown up)
चand
च:
सम्बन्ध (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक निपात (conjunction)
भवान्you (hon.)
भवान्:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootभवत् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
तेनby him
तेन:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
अनुकम्पितःfavored/compassionately treated
अनुकम्पितः:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootअनु + कम्प् (धातु) → अनुकम्पित (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त कर्मणि (having been shown compassion)