Shloka 65
Samantapañcaka at Kurukṣetra: Paraśurāma’s Tīrtha-Creation and Pitṛ-Rites (समन्तपञ्चक-तीर्थप्रशंसा)
Devanagari script
दत्तात्रेयाद्वरं वव्रे मृतिमुत्तमपूरुषात् / यत्पुरा सो ऽगमन्मुक्तिं रणे रामेण घातितः
Transliteration
dattātreyādvaraṃ vavre mṛtimuttamapūruṣāt / yatpurā so 'gamanmuktiṃ raṇe rāmeṇa ghātitaḥ
Translation
అతడు ఉత్తమపురుషుడైన దత్తాత్రేయుని వద్ద వరం కోరాడు—మునుపు యుద్ధంలో రామునిచేత హతుడై ముక్తిని పొందినట్లే తనకు మరణం కలగాలని.
Word by Word
दत्तात्रेयात्from Dattātreya
दत्तात्रेयात्:
अपादान (Apādāna)
TypeNoun
Rootदत्तात्रेय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन
वरम्a boon
वरम्:
कर्म (Karma)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
वव्रेchose/asked for
वव्रे:
क्रिया (Kriyā)
TypeVerb
Root√वृ (धातु, ‘to choose/ask’)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्
मृतिम्death
मृतिम्:
कर्म (Karma)
TypeNoun
Rootमृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
उत्तम-पुरुषात्from the best person
उत्तम-पुरुषात्:
अपादान (Apādāna)
TypeNoun
Rootउत्तम (प्रातिपदिक) + पुरुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन; समासः—उत्तमः पुरुषः (the best person)
यत्because/that (which)
यत्:
सम्बन्ध (Relative connector)
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् प्रयोगः; सम्बन्धसूचक (relative particle ‘because/that’)
पुराformerly
पुरा:
कालाधिकरण (Temporal)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (temporal adverb)
सःhe
सः:
कर्ता (Kartā)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
अगमत्went/attained
अगमत्:
क्रिया (Kriyā)
TypeVerb
Root√गम् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
मुक्तिम्liberation
मुक्तिम्:
कर्म (Karma)
TypeNoun
Rootमुक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
रणेin battle
रणे:
अधिकरण (Adhikaraṇa)
TypeNoun
Rootरण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
रामेणby Rāma
रामेण:
करण (Karaṇa)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
घातितःslain (killed)
घातितः:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Root√हन् (धातु) → घातित (णिच् causative PPP)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कृदन्त—णिच्-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (causative PPP): ‘caused to be slain/slain’