Shloka 48
Samantapañcaka at Kurukṣetra: Paraśurāma’s Tīrtha-Creation and Pitṛ-Rites (समन्तपञ्चक-तीर्थप्रशंसा)
Devanagari script
तस्याभूत्काश्यपो ऽध्वर्युरुद्गाता गौतमो मुनिः / विश्वामित्रो ऽभवद्धोता रामस्य विदितात्मनः
Transliteration
tasyābhūtkāśyapo 'dhvaryurudgātā gautamo muniḥ / viśvāmitro 'bhavaddhotā rāmasya viditātmanaḥ
Translation
ఆ యజ్ఞంలో కాశ్యపుడు అధ్వర్యువుగా, గౌతమ ముని ఉద్గాతగా, ఆత్మజ్ఞుడైన రామునకు హోతగా విశ్వామిత్రుడు అయ్యెను.
Word by Word
तस्यof that (sacrifice)/his
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
अभूत्was/became
अभूत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलुङ्-लकार (Aorist/Imperfective past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
काश्यपःKāśyapa
काश्यपः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकाश्यप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
अध्वर्युःthe Adhvaryu priest
अध्वर्युः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअध्वर्यु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; यज्ञपदवी
उद्गाताthe Udgātṛ priest
उद्गाता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootउद्गातृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
गौतमःGautama
गौतमः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगौतम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
मुनिःsage
मुनिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; गौतमस्य विशेषण
विश्वामित्रःViśvāmitra
विश्वामित्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविश्वामित्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अभवत्became/served as
अभवत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलुङ्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
होताthe Hotṛ priest
होता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootहोतृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; यज्ञपदवी
रामस्यof Rāma
रामस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
विदित-आत्मनःof self-realized (Rāma)
विदित-आत्मनः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootविदित (प्रातिपदिक; √विद् क्त) + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः—‘यस्य आत्मा विदितः सः’ (whose self is known) ; रामस्य विशेषण