Shloka 40
Samantapañcaka at Kurukṣetra: Paraśurāma’s Tīrtha-Creation and Pitṛ-Rites (समन्तपञ्चक-तीर्थप्रशंसा)
Devanagari script
स तस्मिंश्चिररात्राय मुनि सिद्धनिषेविते / निवासमात्मनो राजन्कल्पयामास धर्मवित्
Transliteration
sa tasmiṃścirarātrāya muni siddhaniṣevite / nivāsamātmano rājankalpayāmāsa dharmavit
Translation
హే రాజా! మునులు, సిద్ధులు సేవించే ఆ స్థలంలో అతడు దీర్ఘకాలం ఉండేందుకు తన నివాసాన్ని ఏర్పాటు చేసుకున్నాడు; అతడు ధర్మవేత్త.
Word by Word
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
tasminin that (place)
tasmin:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन; सर्वनाम
cirarātrāyafor a long time
cirarātrāya:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootcira-rātra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (सम्प्रदान), एकवचन; कर्मधारय (चिरः रात्रः) / प्रयोजनार्थे ‘for a long stay/for long nights’
muni-siddha-niṣevitefrequented by sages and siddhas
muni-siddha-niṣevite:
Adhikarana (अधिकरण; विशेषण)
TypeAdjective
Rootmuni (प्रातिपदिक) + siddha (प्रातिपदिक) + niṣevita (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (मुनिभिः सिद्धैश्च निषेविते = ‘frequented by sages and siddhas’)
nivāsama dwelling/residence
nivāsam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootnivāsa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
ātmanaḥfor himself/of himself
ātmanaḥ:
Sambandha (सम्बन्ध; षष्ठी)
TypeNoun
Rootātman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन
rājanO king
rājan:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
kalpayāmāsahe arranged/made
kalpayāmāsa:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√kḷp (कॢप् धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; णिजन्त (causative/denominative sense: ‘arranged/caused to be made’)
dharma-vitknower of dharma
dharma-vit:
Karta (कर्ता; विशेषण)
TypeNoun
Rootdharma (प्रातिपदिक) + vid (प्रातिपदिक; ‘knower’)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः (धर्मं वेत्ति इति)