Shloka 35
Samantapañcaka at Kurukṣetra: Paraśurāma’s Tīrtha-Creation and Pitṛ-Rites (समन्तपञ्चक-तीर्थप्रशंसा)
Devanagari script
तस्मिन्स्थित्वा भृगुश्रेष्ठो ब्राह्मणैः सहितो नृप / तपसे धृतसंकल्पो बभूव स महामनाः
Transliteration
tasminsthitvā bhṛguśreṣṭho brāhmaṇaiḥ sahito nṛpa / tapase dhṛtasaṃkalpo babhūva sa mahāmanāḥ
Translation
హే నృపా, అక్కడ నిలిచి భృగుశ్రేష్ఠుడు బ్రాహ్మణులతో కలిసి తపస్సుకు దృఢసంకల్పుడై మహాత్ముడయ్యాడు।
Word by Word
तस्मिन्there/in that place
तस्मिन्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; locative
स्थित्वाhaving stayed
स्थित्वा:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund); ‘having stayed/standing’
भृगु-श्रेष्ठःthe best of the Bhṛgus
भृगु-श्रेष्ठः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभृगु + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: भृगूणां श्रेष्ठः = ‘best among the Bhṛgus’
ब्राह्मणैःwith brāhmaṇas
ब्राह्मणैः:
Sahakari (सहकारी)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; instrumental (companionship)
सहितःaccompanied
सहितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसह (अव्यय/उपसर्ग) + इ (धातु) / सहित (प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP) ‘accompanied’; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
नृपO king
नृप:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
तपसेfor austerity
तपसे:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन; dative of purpose
धृत-संकल्पःfirm-resolved
धृत-संकल्पः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootधृत + संकल्प (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष-भाव: धृतः संकल्पः यस्य = ‘one whose resolve is held/firm’ (sense close to bahuvrīhi, but form as tatpurusha adjective)
बभूवbecame/was
बभूव:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; pronoun
महामनाःgreat-minded
महामनाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा + मनस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय: महत् मनः यस्य/महान् मनाः; irregular nominative in -आः