Shloka 8
Jamadagni-Āśrama-Ākramaṇa (Attack on Jamadagni’s Hermitage) / जमदग्न्याश्रमाक्रमणम्
Devanagari script
इत्यक्त्वा खड्गहस्तास्ते संप्रविश्य तदाश्रमम् / प्रजाघ्निरे प्रयातेषु मुनिवीरेषु सर्वतः
Transliteration
ityaktvā khaḍgahastāste saṃpraviśya tadāśramam / prajāghnire prayāteṣu munivīreṣu sarvataḥ
Translation
ఇలా చెప్పి ఖడ్గాలు చేతబట్టి వారు ఆ ఆశ్రమంలోకి ప్రవేశించారు; మునివీరులు అన్ని వైపులా వెళ్లిపోయినప్పుడు వారు (అక్కడివారిని) సంహరించారు.
Word by Word
इतिthus
इति:
वाक्य-सम्बन्ध (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/वाक्यसमाप्तिसूचक अव्यय (thus)
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
पूर्वकाल (Kriyā-viśeṣaṇa)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (absolutive); ‘having said’
खड्ग-हस्ताःwith swords in hand
खड्ग-हस्ताः:
विशेषण (Adjectival to ते)
TypeAdjective
Rootखड्ग (प्रातिपदिक) + हस्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; बहुव्रीहिः—खड्गः हस्ते येषाम् (those who have swords in hand)
तेthey
ते:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
संप्रविश्यhaving entered
संप्रविश्य:
पूर्वकाल (Kriyā-viśeṣaṇa)
TypeVerb
Rootसम् + प्र + विश् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (absolutive); ‘having entered’
तत्-आश्रमम्that hermitage
तत्-आश्रमम्:
कर्म (Object of entering)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक) + आश्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः—सः आश्रमः (that hermitage)
प्रजाघ्निरेthey killed
प्रजाघ्निरे:
क्रिया (Main verb)
TypeVerb
Rootप्र + हन् (धातु)
Formलिट् (Perfect), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन; (√हन् with reduplication) ‘they slew’
प्रयातेषुwhen (they) had departed
प्रयातेषु:
अधिकरण (Locative absolute with मुनिवीरेषु)
TypeVerb
Rootप्र + या (धातु) → प्रयात (क्त; प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past passive participle used adjectivally), पुंलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन; ‘when (they) had gone’
मुनि-वीरेषुamong the sage-heroes
मुनि-वीरेषु:
अधिकरण (Locative absolute)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक) + वीर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन; तत्पुरुषः—मुनयः एव वीराः (heroic sages)
सर्वतःon all sides
सर्वतः:
देश (Deśa/Spatial adverb)
TypeIndeclinable
Rootसर्वतः (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (adverb of place: on all sides)