Shloka 16
Jamadagni-Āśrama-Ākramaṇa (Attack on Jamadagni’s Hermitage) / जमदग्न्याश्रमाक्रमणम्
Devanagari script
चक्रुरेव तदूर्द्ध्वं वै यत्कर्त्तव्यमनन्तरम् / पित्रोर्मरणदुःखेन पीड्यमाना दिवानिशम्
Transliteration
cakrureva tadūrddhvaṃ vai yatkarttavyamanantaram / pitrormaraṇaduḥkhena pīḍyamānā divāniśam
Translation
ఆ తరువాత వెంటనే చేయవలసిన కార్యాన్ని వారు చేశారు; తల్లిదండ్రుల మరణదుఃఖంతో వారు పగలు రాత్రి బాధపడుతూ ఉన్నారు।
Word by Word
चक्रुःthey did
चक्रुः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
एवindeed
एव:
Sambandha/Avadhāraṇa (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphasis)
तद्that
तद्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘that’ (object of ‘did’)
ऊर्ध्वम्afterwards
ऊर्ध्वम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootऊर्ध्व (प्रातिपदिक)
Formअव्यय-प्रयोग (adverbial accusative); ‘afterwards/upwards’
वैindeed; surely
वै:
Avadhāraṇa (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चय/सम्भावना-सूचक (particle)
यत्what
यत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative)
कर्तव्यम्to be done; duty
कर्तव्यम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु)
Formकृत्य-प्रत्यय (तव्यत्), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘to be done’
अनन्तरम्immediately
अनन्तरम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअनन्तर (प्रातिपदिक)
Formअव्यय-प्रयोग (adverbial accusative); ‘immediately after’
पित्रोःof the two parents
पित्रोः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, द्विवचन
मरणदुःखेनby the grief of death
मरणदुःखेन:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootमरण+दुःख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; समासः मरणस्य दुःखम् (षष्ठी-तत्पुरुष)
पीड्यमानाःbeing tormented
पीड्यमानाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootपीड् (धातु)
Formवर्तमानकृदन्त (शानच्/मान), प्रथमा, बहुवचन, पुंलिङ्ग; कर्मणि ‘being afflicted’
दिवाby day
दिवा:
Kālādhi karaṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootदिवा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (time adverb)
निशम्by night
निशम्:
Kālādhi karaṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootनिशा (प्रातिपदिक)
Formअव्यय-प्रयोग (accusative of time); ‘by night’