Shloka 24
गणेश-एकदन्त-उत्पत्तिः (Origin of Gaṇeśa’s Single Tusk) / Bhārgava–Gaṇeśa Encounter
Devanagari script
रत्नसिंहासने नम्ये सदारं स न्यवेशयत् / थ तत्र गता देवी पार्वती तनयान्विता
Transliteration
ratnasiṃhāsane namye sadāraṃ sa nyaveśayat / tha tatra gatā devī pārvatī tanayānvitā
Translation
అతడు రత్నసింహాసనానికి నమస్కరించి, భార్యతో కూడిన వారిని అక్కడ కూర్చోబెట్టాడు. ఆపై దేవి పార్వతి తన కుమారులతో కలిసి అక్కడికి వచ్చింది.
Word by Word
रत्नसिंहासनेon the jeweled throne
रत्नसिंहासने:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootरत्न + सिंहासन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण/Locative), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (रत्नानां सिंहासनम्)
नम्येrevered, worthy of bowing
नम्ये:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootनम्य (कृदन्त; √नम् धातु)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; कृदन्त-विशेषणम्—ल्युट्/यत्-प्रत्ययान्त ‘नम्य’ = ‘वन्दनीय/पूज्य’ (worthy of reverence)
स-दारम्together with (his) wife
स-दारम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म/Accusative), एकवचन; अव्ययीभावः ‘स’ (सह/with) + ‘दार’ (पत्नी) = ‘पत्नी-सहितम्’
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता/Nominative), एकवचन
न्यवेशयत्seated (him/her/them)
न्यवेशयत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√विश् (धातु) + नि (उपसर्ग) + णिच्
Formलङ्-लकार (Imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्; causative (णिच्) ‘न्यवेशयत्’ = ‘अवेशयत्/आसीनं अकरोत्’
अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध/अनुक्रम)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/सम्बन्ध-बोधक (then/thereupon)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-अव्यय (locative adverb: there)
गताhaving gone/arrived
गता:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√गम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भूतकालिक-विशेषणम् ‘गता’ = ‘gone/arrived’
देवीthe goddess
देवी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
पार्वतीParvati
पार्वती:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपार्वती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; देवी-विशेष-नाम
तनय-अन्विताaccompanied by (her) sons
तनय-अन्विता:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतनय + अन्वित (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः तृतीया-तत्पुरुषः/उपपद-समासः ‘तनयैः अन्विता’ = ‘sons-accompanied’; ‘अन्वित’ (क्त) from √इ (अनु+√इ)