Shloka 52
Kārttavīrya-vadha (Death of Karttavīrya) / Bhārgava Rāma’s Battle with the King’s Sons
Devanagari script
वाग्युद्धं च तयोरासीन्मिथो हस्तविकर्षणम् / दृष्ट्वा सकन्दस्तु संभ्रान्तो बोधयामास तौ तदा
Transliteration
vāgyuddhaṃ ca tayorāsīnmitho hastavikarṣaṇam / dṛṣṭvā sakandastu saṃbhrānto bodhayāmāsa tau tadā
Translation
వారిద్దరి మధ్య వాగ్యుద్ధం, పరస్పరం చేతులు లాగుకోవడం జరిగింది; అది చూసి స్కందుడు కలవరపడి అప్పుడే వారిద్దరినీ బోధించాడు।
Word by Word
vāk-yuddhamverbal fight
vāk-yuddham:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvāc (प्रातिपदिक) + yuddha (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी: ‘वाचां युद्धम्’), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (nominative), एकवचन
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
tayoḥof the two
tayoḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी (genitive), द्विवचन (dual)
āsītwas/occurred
āsīt:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootas (धातु)
Formलङ् (imperfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
mithasmutually
mithas:
Prakaraṇa (प्रकार/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootmithas (अव्यय)
Formअव्यय; परस्परार्थक (reciprocal adverb)
hasta-vikarṣaṇampulling of hands (grappling)
hasta-vikarṣaṇam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roothasta (प्रातिपदिक) + vikarṣaṇa (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी: ‘हस्तस्य विकर्षणम्’), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
dṛṣṭvāhaving seen
dṛṣṭvā:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootdṛś (धातु) + ktvā (कृत्)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund), पूर्वकालिक क्रिया (having seen)
sa-kandaḥSkanda
sa-kandaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsa (अव्यय/उपसर्गार्थ ‘with’) + kanda (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (सह-समास/उपपद: ‘कन्देन सह’), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; स्कन्द-नामरूपेण (Skanda)
tubut/indeed
tu:
Nipata (निपात)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेष (but/indeed)
saṃbhrāntaḥalarmed
saṃbhrāntaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsam-√bhram (धातु) + kta (कृत्)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘agitated/alarmed’
bodhayāmāsaadmonished/informed
bodhayāmāsa:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootbudh (धातु; णिच् causative √bodhaya)
Formलिट् (perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; णिच्-प्रयोग (causative): ‘made (them) understand/admonished’
tauthose two
tau:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, द्वितीया (accusative), द्विवचन
tadāthen
tadā:
Kala (काल)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक