Shloka 19
Kārttavīrya-vadha (Death of Karttavīrya) / Bhārgava Rāma’s Battle with the King’s Sons
Devanagari script
नानामणिगणाकीर्णभवनैरुपशोभिताम् / नानारुपधरैर्यक्षैः शोभितां चित्रभूषणैः
Transliteration
nānāmaṇigaṇākīrṇabhavanairupaśobhitām / nānārupadharairyakṣaiḥ śobhitāṃ citrabhūṣaṇaiḥ
Translation
ఆ నగరం అనేక మణిగణాలతో నిండిన భవనాలతో ప్రకాశించుచుండెను; నానారూపధారులైన యక్షులు, విచిత్ర ఆభరణాలతో దానిని మరింత శోభింపజేసిరి।
Word by Word
नानाvarious
नाना:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनाना (अव्यय)
Formअव्यय; विशेषणार्थे (indeclinable used adjectivally: ‘various’)
मणि-गण-आकीर्ण-भवनैःwith houses filled with groups of gems
मणि-गण-आकीर्ण-भवनैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootमणि (प्रातिपदिक) + गण (प्रातिपदिक) + आकीर्ण (कृदन्त; √कॄ ‘to scatter/fill’) + भवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति (करण/साधन), बहुवचन; समासः—मणिगणैः आकीर्णानि भवनानि (instrumental plural: ‘with houses filled with groups of gems’)
उपशोभिताम्adorned
उपशोभिताम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootउपशोभित (कृदन्त; उप√शुभ् ‘to adorn/beautify’)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि-भूतकृदन्त (past passive participle)
नानाvarious
नाना:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनाना (अव्यय)
Formअव्यय; विशेषणार्थे (indeclinable used adjectivally: ‘various’)
रूप-धरैःassuming various forms
रूप-धरैः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootरूप (प्रातिपदिक) + धर (कृदन्त/प्रातिपदिक; √धृ ‘to bear’)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः—रूपं धरन्ति ये (those who assume forms)
यक्षैःby/with yakṣas
यक्षैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootयक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
शोभिताम्adorned
शोभिताम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootशोभित (कृदन्त; √शुभ् ‘to shine/adorn’)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि-भूतकृदन्त (past passive participle)
चित्र-भूषणैःwith splendid/variegated ornaments
चित्र-भूषणैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootचित्र (प्रातिपदिक) + भूषण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः—चित्राणि भूषणानि (variegated ornaments)