Shloka 56
Pushkarākṣa’s Battle with Rāma Jāmadagnya (Bhārgava) — Astras and the Fall of a Prince
Devanagari script
अस्त्रं रामो वारुणेन शमयामास सत्वरम् / गान्धर्वं विदधे राजा वायव्येनाहनद्विभुम्
Transliteration
astraṃ rāmo vāruṇena śamayāmāsa satvaram / gāndharvaṃ vidadhe rājā vāyavyenāhanadvibhum
Translation
రాముడు వారుణాస్త్రంతో ఆ అస్త్రాన్ని వెంటనే శాంతింపజేశాడు. తరువాత రాజు వాయవ్యాస్త్రంతో గాంధర్వాస్త్రాన్ని ఏర్పరచి ఆ మహాబలవంతునిపై దాడి చేశాడు.
Word by Word
astramweapon/missile
astram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootastra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
rāmaḥRama
rāmaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
vāruṇenawith the Varuṇa-weapon (water weapon)
vāruṇena:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootvāruṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग (astra-नाम), तृतीया (3), एकवचन; साधन
śamayāmāsahe quenched/appeased
śamayāmāsa:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootśam (शम् धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; णिच्-प्रयोग (causative sense: ‘to cause to subside’)
satvaramswiftly/at once
satvaram:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsatvara (प्रातिपदिक/अव्ययीभावप्राय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
gāndharvamthe Gandharva-weapon
gāndharvam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootgāndharva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (astra-नाम), द्वितीया (2), एकवचन
vidadhehe employed/produced
vidadhe:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootdhā (धा धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद (दधाते-आदेश)
rājāthe king
rājā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
vāyavyenawith the Vāyu-weapon (wind weapon)
vāyavyena:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootvāyavya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग (astra-नाम), तृतीया (3), एकवचन; साधन
ahanathe struck/slew
ahanat:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Roothan (हन् धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
vibhumthe mighty one (opponent)
vibhum:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvibhu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; विशेष्य (the mighty one)