Previous Verse
Next Verse

Shloka 51

Pushkarākṣa’s Battle with Rāma Jāmadagnya (Bhārgava) — Astras and the Fall of a Prince

कृतं मया पश्य हरन्तमोजसा चूडामणिं मामपत्दृत्य ते यशः / इत्येवमुक्त्वा स भृगुर्महात्मा नियोज्य बाणं च विकृष्य चापम्

kṛtaṃ mayā paśya harantamojasā cūḍāmaṇiṃ māmapatdṛtya te yaśaḥ / ityevamuktvā sa bhṛgurmahātmā niyojya bāṇaṃ ca vikṛṣya cāpam

నా పనిని చూడు, నేను బలవంతంగా నీ చూడామణిని హరించి, నీ కీర్తిని నాశనం చేస్తున్నాను. ఇలా పలికి, ఆ భృగువంశ మహాత్ముడు బాణాన్ని సంధించి, విల్లును లాగాడు.

kṛtamdone
kṛtam:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु) → kṛta (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), Neuter, Nominative/Accusative (प्रथमा/द्वितीया), Singular; impersonal/predicate ‘done’
mayāby me
mayā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदिक)
FormPronoun (सर्वनाम), Instrumental (तृतीया/3), Singular
paśyasee!
paśya:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootdṛś (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
harantam(one) taking away
harantam:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Roothṛ (धातु) → harat (कृदन्त)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ), Masculine, Accusative (द्वितीया/2), Singular; ‘stealing/taking’
ojasāby force/strength
ojasā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootojas (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Instrumental (तृतीया/3), Singular
cūḍāmaṇimcrest-jewel
cūḍāmaṇim:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootcūḍāmaṇi (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (cūḍāyāḥ maṇiḥ), Masculine, Accusative (द्वितीया/2), Singular
māmme
mām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदिक)
FormPronoun (सर्वनाम), Accusative (द्वितीया/2), Singular
apatdṛtyahaving disregarded
apatdṛtya:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootapa-dṛ (धातु) → apatdṛtya (कृदन्त)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; ‘having disregarded/ignoring’
teyour
te:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyusmad (प्रातिपदिक)
FormPronoun (सर्वनाम), Genitive (षष्ठी/6), Singular (enclitic)
yaśaḥfame
yaśaḥ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootyaśas (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative (द्वितीया/2), Singular (also possible Nominative; here object of apatdṛtya)
itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध/quotative)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formउद्धरण-निपात (quotative particle)
evamin this way
evam:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (manner adverb)
uktvāhaving said
uktvā:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootvac (धातु) → uktvā (कृदन्त)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; ‘having said’
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
FormPronoun (सर्वनाम), Masculine, Nominative (प्रथमा/1), Singular
bhṛguḥBhṛgu
bhṛguḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbhṛgu (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (प्रथमा/1), Singular (proper noun)
mahātmāgreat-souled one
mahātmā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmahā-ātman (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (mahān ātmā yasya/mahān ātmā), Masculine, Nominative (प्रथमा/1), Singular
niyojyahaving set/aimed
niyojya:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootni-yuj (धातु) → niyojya (कृदन्त)
Formल्यप्/तुमुन्-सम्भव (gerundive/absolutive usage here as kṛtvā-artham), अव्ययभाव; ‘having fixed/placed’
bāṇamarrow
bāṇam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbāṇa (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (द्वितीया/2), Singular
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-निपात (conjunction)
vikṛṣyahaving drawn
vikṛṣya:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootvi-kṛṣ (धातु) → vikṛṣya (कृदन्त)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; ‘having drawn (back)’
cāpambow
cāpam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootcāpa (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative (द्वितीया/2), Singular