Shloka 37
Pushkarākṣa’s Battle with Rāma Jāmadagnya (Bhārgava) — Astras and the Fall of a Prince
Devanagari script
सर्वे तु लोका विजितास्तु तेन रामेण राजन्यनिषूदनेन / एवं स रामः प्रथितप्रभावः प्रशामयित्वा तु तदस्त्रयुग्मम्
Transliteration
sarve tu lokā vijitāstu tena rāmeṇa rājanyaniṣūdanena / evaṃ sa rāmaḥ prathitaprabhāvaḥ praśāmayitvā tu tadastrayugmam
Translation
రాజన్యులను సంహరించిన ఆ రాముడు సమస్త లోకాలను జయించాడు. ఈ విధంగా ప్రసిద్ధ ప్రభావముగల ఆ రాముడు ఆ ద్వయాస్త్రాలను శాంతింపజేసి నిర్వీర్యం చేశాడు.
Word by Word
सर्वेall
सर्वे:
विशेषण (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; adjective qualifying लोकाः
तुbut, indeed
तु:
सम्बन्ध (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; conjunction/particle (निपात)
लोकाःworlds/peoples
लोकाः:
कर्म (Karma/Object; of 'conquered')
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
विजिताःconquered
विजिताः:
कर्म (Object in passive construction)
TypeVerb
Rootवि + जि (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; agrees with लोकाः
तुindeed
तु:
सम्बन्ध (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; particle
तेनby him
तेन:
करण (Karana/Instrument; agent in passive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd case), एकवचन; instrumental pronoun
रामेणby Rama
रामेण:
करण (Agent-instrument)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; apposition to तेन
राजन्य-निषूदनेनby the slayer of the Kshatriyas
राजन्य-निषूदनेन:
करण (Agent-instrument; epithet)
TypeNoun
Rootराजन्य (प्रातिपदिक) + निषूदन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (राजन्यानां निषूदनः)
एवम्thus
एवम्:
सम्बन्ध/क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; manner-adverb
सःhe
सः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
रामःRama
रामः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; in apposition to सः
प्रथित-प्रभावःof renowned power
प्रथित-प्रभावः:
विशेषण (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootप्रथित (प्रथ्-धातु, क्त; कृदन्त) + प्रभाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः (प्रथितः प्रभावः यस्य)
प्रशामयित्वाhaving subdued/quelled
प्रशामयित्वा:
पूर्वक्रिया (Prior action)
TypeVerb
Rootप्र + शम् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund), prior action
तुthen/indeed
तु:
सम्बन्ध (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; particle
तत्-अस्त्र-युग्मम्that pair of weapons
तत्-अस्त्र-युग्मम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम) + अस्त्र (प्रातिपदिक) + युग्म (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (तस्य अस्त्रयुग्मम्)