Shloka 31
Jayā-devāḥ Mantraśarīratvaṃ, Vairāgya, and Brahmā’s Śāpa
The Jayas’ Refusal of Progeny
Devanagari script
ततस्ते हरयो देवाः प्राप्ते चारिष्ठवेन्तरे?// विकुण्ठायां पुनस्ते वै वरिष्ठा जज्ञिरे सुराः
Transliteration
tataste harayo devāḥ prāpte cāriṣṭhaventare?// vikuṇṭhāyāṃ punaste vai variṣṭhā jajñire surāḥ
Translation
ఆపై ‘చారిష్ట’ మన్వంతరం వచ్చినప్పుడు, ఆ ‘హరయ’ దేవులు ‘వికుణ్ఠా’లో మళ్లీ శ్రేష్ఠ సురులుగా జన్మించారు.
Word by Word
ततःthereafter
ततः:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अपादान/क्रमवाचक (thereafter)
तेthose
ते:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम
हरयःthe Haris
हरयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
देवाःgods
देवाः:
Apposition (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
प्राप्तेwhen (it was) reached/arrived
प्राप्ते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootप्र + आप् (धातु) → प्राप्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past passive participle), सप्तमी-एकवचन; सति-सप्तमी (locative absolute)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (and)
आरिष्टह्वेin the Āriṣṭa-named
आरिष्टह्वे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootआरिष्टह्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; (मन्वन्तर-विशेषण)
अन्तरेin the interval/manvantara
अन्तरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
विकुण्ठायाम्in Vikuṇṭhā
विकुण्ठायाम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootविकुण्ठा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
पुनःagain
पुनः:
Sambandha (सम्बन्ध/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरावृत्तिवाचक (again)
तेthose
ते:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चय/खलु (indeed)
वरिष्ठाःthe most excellent
वरिष्ठाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवरिष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; श्रेष्ठतम (superlative)
जज्ञिरेwere born
जज्ञिरे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलिट्-लकार, प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद
सुराःgods
सुराः:
Apposition (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन