Shloka 15
Jayā-devāḥ Mantraśarīratvaṃ, Vairāgya, and Brahmā’s Śāpa
The Jayas’ Refusal of Progeny
Devanagari script
प्रतिपत्स्यन्ति भूतानि शुभं वा यदि वोत्तरम् / लोके यदपि किञ्चिद्वैशं वा शं वा व्यवस्थितम्
Transliteration
pratipatsyanti bhūtāni śubhaṃ vā yadi vottaram / loke yadapi kiñcidvaiśaṃ vā śaṃ vā vyavasthitam
Translation
భూతములు శుభమో అశుభమో—ఏ ఫలమైతే ఉందో దానినే పొందుతాయి; లోకంలో మంగళమో అమంగళమో ఏది స్థిరమై ఉందో అదే జరుగుతుంది।
Word by Word
pratipatsyantithey will attain/come to know
pratipatsyanti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootprati√pad (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः (3rd person), बहुवचनम्; धात्वर्थः—प्राप्तौ/अवगमने (to attain/understand)
bhūtānibeings
bhūtāni:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbhūta (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा (1st case/Nominative), बहुवचनम्
śubhamgood/auspiciousness
śubham:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootśubha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, द्वितीया (2nd case/Accusative), एकवचनम्
vāor
vā:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
Formअव्ययम्; विकल्पार्थक-निपातः (disjunctive particle ‘or’)
yadiif
yadi:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootyadi (अव्यय)
Formअव्ययम्; शर्तार्थक-अव्ययम् (conditional ‘if’)
vāor
vā:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
Formअव्ययम्; विकल्पार्थक-निपातः
uttaramthe later/other (alternative)
uttaram:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootuttara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, द्वितीया (Accusative), एकवचनम्; विशेषणम् (qualifier)
lokein the world
loke:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootloka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, सप्तमी (7th case/Locative), एकवचनम्
yatwhatever/that which
yat:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचनम्; सम्बन्धक-सर्वनाम (relative pronoun)
apieven/also
api:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चय/अपि-भावार्थकः (also/even)
kiñcitanything
kiñcit:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkiñcit (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचनम्; अनिश्चितार्थक-सर्वनाम (something/anything)
vaiindeed
vai:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formअव्ययम्; निश्चयार्थक-निपातः (emphatic particle)
aśubhaminauspiciousness/evil
aśubham:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootaśubha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, द्वितीया (Accusative), एकवचनम्
vāor
vā:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
Formअव्ययम्; विकल्पार्थक-निपातः
śamwelfare/peace
śam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootśam (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, द्वितीया (Accusative), एकवचनम्; ‘शम्’ (welfare/peace)
vāor
vā:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
Formअव्ययम्; विकल्पार्थक-निपातः
vyavasthitamestablished/ordained
vyavasthitam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvi-ava√sthā + ta (धातु + क्त-प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्तं (past passive participle), नपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; अर्थः—स्थितम्/नियतं (established/arranged)