Shloka 47
Kārttavīrya’s Allied Kings Confront Jāmadagnya Rāma
Bhārgava-Charita
Devanagari script
वरं वरय मत्तो यस्त्वया चाभ्यर्थिता हृदि / राम उवाच मातर्यदि वरो देयस्त्वया मे भक्तव त्सले
Transliteration
varaṃ varaya matto yastvayā cābhyarthitā hṛdi / rāma uvāca mātaryadi varo deyastvayā me bhaktava tsale
Translation
నన్ను నుండి నీవు హృదయంలో కోరుకున్న వరాన్ని కోరుకో. రాముడు పలికెను—మాతా, నీవు నాకు వరం ఇవ్వదలచితే, ఓ భక్తవత్సలే!
Word by Word
वरम्a boon
वरम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (acc. sg.)
वरयchoose
वरय:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootवृ (धातु)
Formलोट् (imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद (choose)
मत्तःfrom me
मत्तः:
अपादान (अपादान/Source)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन (abl. sg.)
यःwhich/that (boon)
यः:
कर्ता (Relative subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (nom. sg.)
त्वयाby you
त्वया:
करण (करण/Agent-instrument)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन (instr. sg.)
चand
च:
समुच्चय (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
अभ्यर्थिताrequested
अभ्यर्थिता:
कर्म-विशेषण (Object-qualifier)
TypeAdjective
Rootअभि+अर्थ् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; वरम् इति अध्याहृतं, तस्य विशेषणम् (requested)
हृदिin (the) heart
हृदि:
अधिकरण (Location)
TypeNoun
Rootहृद् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन (loc. sg.)
रामःRāma
रामः:
कर्ता (Speaker/Subject)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (nom. sg.)
उवाचsaid
उवाच:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
मातःO mother
मातः:
सम्बोधन (Vocative)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन (voc. sg.); पाठे 'मातरि' इति सन्ध्यन्तर-रूपं, अर्थतः सम्बोधनम्
यदिif
यदि:
सम्बन्ध (Condition marker)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formशर्तार्थक-अव्यय (conditional particle)
वरःa boon
वरः:
कर्ता (Subject of passive obligation)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (nom. sg.)
देयःto be given
देयः:
विधेय-विशेषण (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootदा (धातु) + यत् (कृदन्त)
Formयत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive/obligatory); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; वरः इति विशेषण (to be given)
त्वयाby you
त्वया:
करण (Agent in passive)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; तृतीया, एकवचन (instr. sg.)
मेto me
मे:
सम्प्रदान (Recipient)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; चतुर्थी, एकवचन (dat. sg.)
भक्त-वत्सलेO lover of devotees
भक्त-वत्सले:
सम्बोधन (Vocative)
TypeNoun
Rootभक्त (प्रातिपदिक) + वत्सल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन (voc. sg.); भक्तेषु वत्सला इति (affectionate to devotees)