Shloka 27
Kārttavīrya’s Allied Kings Confront Jāmadagnya Rāma
Bhārgava-Charita
Devanagari script
कृतप्रतिकृताभिज्ञं ज्ञात्वोपस्पृश्य वार्यथ / नारायणास्त्रं विशिखे संदधे चानिवारितम्
Transliteration
kṛtapratikṛtābhijñaṃ jñātvopaspṛśya vāryatha / nārāyaṇāstraṃ viśikhe saṃdadhe cānivāritam
Translation
ప్రతికారంలో నిపుణుడని తెలిసి రాముడు జలాన్ని స్పృశించి ఆచమనం చేసి; ఆపై అడ్డుకోలేనట్లు బాణంపై నారాయణాస్త్రాన్ని సంధించాడు।
Word by Word
kṛta-pratikṛta-abhijñamone skilled in retaliation (act and counteract)
kṛta-pratikṛta-abhijñam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootkṛta (कृ+क्त) + pratikṛta (प्रति+कृ+क्त) + abhijña (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/कर्म), एकवचन; तत्पुरुष (one who knows action and counter-action)
jñātvāhaving known
jñātvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootjñā (धातु) + त्वा (क्त्वा)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund), पूर्वकाल (having known)
upaspṛśyahaving performed purification by touching/sipping water
upaspṛśya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootupa-spṛś (धातु) + य (ल्यप्)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund), पूर्वकाल; ‘आचमन/स्पर्शन’ अर्थे (having touched/sipped for purification)
vāriwater
vāri:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvāri (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/कर्म), एकवचन
athathen
atha:
Kāla/Anantarya (काल/अनन्तर्य)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअव्यय; अनन्तरबोधक (then/thereupon)
nārāyaṇa-astramthe Nārāyaṇa missile
nārāyaṇa-astram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootnārāyaṇa (प्रातिपदिक) + astra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (Nārāyaṇa’s missile)
viśikheon an arrow
viśikhe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootviśikha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (Locative/अधिकरण), एकवचन
saṃdadhefixed; set; applied (the missile)
saṃdadhe:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootsam-dhā (धातु)
Formलिट् (Perfect), आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचन
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
anivāritamunstoppable; unrestrained
anivāritam:
Kriyāviśeṣaṇa/Predicative (विधेय)
TypeAdjective
Roota-nivārita (नि+वृ/वार् धातु + क्त)
Formनञ्-पूर्वक क्त-प्रत्ययान्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, एकवचन; ‘अप्रतिहतम्’ अर्थे (unrestrained/unstopped)