Shloka 47
Bhārgava Rāma at Māhiṣmatī: Narmadā-stuti and the Challenge to Kārttavīryārjuna
Devanagari script
दिशस्तु सर्वाः सुभृशं हि तेजसा प्रजज्वलुर्मत्स्यपतिश्चकंपे / रामस्तु तस्याथ विलक्ष्य कम्पं बाणैश्चतुर्भिर्निजघान वाहान्
Transliteration
diśastu sarvāḥ subhṛśaṃ hi tejasā prajajvalurmatsyapatiścakaṃpe / rāmastu tasyātha vilakṣya kampaṃ bāṇaiścaturbhirnijaghāna vāhān
Translation
ఆ తేజస్సుతో అన్ని దిక్కులు తీవ్రంగా జ్వలించాయి, మత్స్యపతి కంపించాడు. అతని వణుకు గమనించిన రాముడు నాలుగు బాణాలతో అతని వాహనాలను కూల్చివేశాడు.
Word by Word
दिशःdirections
दिशः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
तुbut/indeed
तु:
—
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक-निपात
सर्वाःall
सर्वाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (दिशः)
सुभृशम्exceedingly
सुभृशम्:
—
TypeIndeclinable
Rootसुभृशम् (अव्यय)
Formपरिमाण/तीव्रतावाचक-अव्यय (adverb)
हिindeed
हि:
—
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formहेतौ/निश्चयार्थक-निपात (indeed/for)
तेजसाwith brilliance
तेजसा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतेजस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
प्रजज्वलुःblazed forth
प्रजज्वलुः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र+ज्वल् (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपदम्
मत्स्यपतिःthe lord/king of Matsya
मत्स्यपतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमत्स्य+पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः: मत्स्य-पतिः
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात
ककम्पेtrembled
ककम्पे:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootकम्प् (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपदम्
रामःRama
रामः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तुbut/then
तु:
—
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक-निपात
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
अथthen
अथ:
—
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्यय (then)
विलक्ष्यhaving noticed
विलक्ष्य:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि+लक्ष् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund), ‘having noticed’
कम्पम्trembling
कम्पम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकम्प (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
बाणैःwith arrows
बाणैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootबाण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन
चतुर्भिःwith four
चतुर्भिः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootचतुर् (संख्याप्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; संख्याविशेषणम् (बाणैः)
निजघानstruck down
निजघान:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootनि+हन् (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपदम्
वाहान्mounts/steeds
वाहान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवाह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन