Shloka 40
Agastya’s Instruction on Bhakti and Mantra-Siddhi; Descent to Pātāla and the Hearing of Vaiṣṇavī Kathā
Devanagari script
नारायणः परं ब्रह्म पन्नगाशनवाहनः / जलक्रीडासमासक्तगोपीवस्त्रापहारकः
Transliteration
nārāyaṇaḥ paraṃ brahma pannagāśanavāhanaḥ / jalakrīḍāsamāsaktagopīvastrāpahārakaḥ
Translation
నారాయణుడు, పరబ్రహ్మ; సర్పభక్షకుడైన గరుడుడు వాహనంగా ఉన్నవాడు; జలక్రీడలో ఆసక్తుడు, గోపికల వస్త్రాపహారకుడు।
Word by Word
नारायणःNārāyaṇa
नारायणः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootनारायण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; संज्ञा
परम्supreme
परम्:
Samānādhikaraṇa (समानाधिकरण/Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन; विशेषणम् (qualifying ब्रह्म)
ब्रह्मBrahman, the Absolute
ब्रह्म:
Samānādhikaraṇa (समानाधिकरण/Predicate)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समानाधिकरणम् (predicate nominative with नारायणः)
पन्नग-आशन-वाहनःhe whose mount is the serpent-eater (Garuḍa)
पन्नग-आशन-वाहनः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootपन्नग (प्रातिपदिक) + आशन (प्रातिपदिक) + वाहन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (पन्नगानाम् आशनः यस्य वाहनः = whose mount is the eater of serpents; i.e., Garuḍa)
जल-क्रीडा-समासक्तःengaged in water-sport
जल-क्रीडा-समासक्तः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootजल (प्रातिपदिक) + क्रीडा (प्रातिपदिक) + समासक्त (प्रातिपदिक; कृदन्त from √सञ्ज्/√सक्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूतकृदन्त ‘attached/engaged’; तत्पुरुषः (जल-क्रीडायां समासक्तः)
गोपी-वस्त्र-अपहारकःstealer of the gopīs’ garments
गोपी-वस्त्र-अपहारकः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootगोपी (प्रातिपदिक) + वस्त्र (प्रातिपदिक) + अपहारक (प्रातिपदिक; agent noun from apa-√हृ)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (गोपीनां वस्त्राणाम् अपहारकः)