Shloka 14
Mṛga–Mṛgī Saṃvāda: Karmakāraṇa and Pūrvajanma-kathana
The Deer and Doe Dialogue on Karma and Past Birth
Devanagari script
वेदानध्यापयामास सांगांश्च सरहस्यकान् / चत्वारो ऽपि वयं तत्र वेदाध्ययनतत्पराः
Transliteration
vedānadhyāpayāmāsa sāṃgāṃśca sarahasyakān / catvāro 'pi vayaṃ tatra vedādhyayanatatparāḥ
Translation
ఆయన వేదాలను అంగాలతో కూడి, రహస్యాలతో కూడి మాకు బోధించాడు. అక్కడ మేము నలుగురమూ వేదాధ్యయనంలోనే నిమగ్నులమై ఉన్నాము.
Word by Word
वेदान्the Vedas
वेदान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवेद (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; द्वितीया, बहुवचन
अध्यापयामासtaught
अध्यापयामास:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootअधि-√आप्/आपय् (धातु) (कारयति-रूप: अध्यापयति)
Formलिट्-लकार (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; causative sense ‘caused to study/taught’
साङ्गान्with the auxiliaries (Vedāṅgas)
साङ्गान्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस + अङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; द्वितीया, बहुवचन; उपपद-तत्पुरुषः (अङ्गैः सह = with the auxiliaries/vedāṅgas)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-निपात (conjunction)
स-रहस्यकान्together with the esoteric teachings
स-रहस्यकान्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस + रहस्यक (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; द्वितीया, बहुवचन; उपपद-तत्पुरुषः (रहस्यैः सह = with the secrets/esoteric parts)
चत्वारःfour
चत्वारः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootचतुर् (संख्या-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसम्भावना/समुच्चय-निपात (particle: also/even)
वयम्we
वयम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, बहुवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
वेद-अध्ययन-तत्पराःdevoted to the study of the Vedas
वेद-अध्ययन-तत्पराः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवेद (प्रातिपदिक) + अध्ययन (प्रातिपदिक) + तत्पर (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (वेदाध्ययने तत्पराः = devoted to Vedic study)