Shloka 41
Kārttavīrya–Paraśurāma-saṅgrāma-kathā
Sagara’s Inquiry and Vasiṣṭha’s Account
Devanagari script
मध्या च भक्तिरेवास्ति प्राकृतान्यजनेषु सा / मध्यभक्तिरयं रामो नित्यं यमपरायणः
Transliteration
madhyā ca bhaktirevāsti prākṛtānyajaneṣu sā / madhyabhaktirayaṃ rāmo nityaṃ yamaparāyaṇaḥ
Translation
మధ్యమ భక్తి సాధారణ ఇతర జనులలో ఉంటుంది. ఈ రాముడు మధ్యభక్తుడు; నిత్యం యమ (ధర్మ) పరాయణుడై ఉంటాడు.
Word by Word
मध्याmiddling
मध्या:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमध्यम (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (भक्तेः)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (and)
भक्तिःdevotion
भक्तिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (indeed)
अस्तिis
अस्ति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
प्राकृत-अन्य-जनेषुamong ordinary other people
प्राकृत-अन्य-जनेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootप्राकृत + अन्य + जन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/अधिकरण), बहुवचन; तत्पुरुष—‘प्राकृताश्च अन्ये च जनाः’ (समाहार-निर्देश)
साthat (devotion)
सा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
मध्य-भक्तिःmiddling devotion
मध्य-भक्तिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमध्य + भक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय—‘मध्यमा भक्तिः’
अयम्this (one)
अयम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
रामःRāma
रामः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
नित्यम्always
नित्यम्:
Kriyā-visheshana (क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक/अव्ययीभाव-प्रयोग)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time; accusative used adverbially)
यम-परायणःdevoted to Yama
यम-परायणः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootयम + परायण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष—‘यमे परायणः’ (यम-निष्ठ)