Shloka 17
Kārttavīrya–Paraśurāma-saṅgrāma-kathā
Sagara’s Inquiry and Vasiṣṭha’s Account
Devanagari script
अयं रामो महावीरो दुष्टानामन्तकारकः / कथमेतस्य हन्म्येतौ पश्यतो मृगयामृगौ
Transliteration
ayaṃ rāmo mahāvīro duṣṭānāmantakārakaḥ / kathametasya hanmyetau paśyato mṛgayāmṛgau
Translation
ఈ రాముడు మహావీరుడు, దుష్టుల అంతకుడు. ఇతడు చూస్తుండగా ఈ వేటమృగాలిద్దరిని నేను ఎలా చంపగలను?
Word by Word
अयम्this (one)
अयम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
रामःRama
रामः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
महावीरःgreat hero
महावीरः:
Karta-anvaya (कर्तृसम्बन्ध/Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootmahā + vīra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (adjective) रामस्य
दुष्टानाम्of the wicked
दुष्टानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootduṣṭa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
अन्तकारकःdestroyer (bringer of the end)
अन्तकारकः:
Karta-anvaya (कर्तृसम्बन्ध/Predicate noun)
TypeNoun
Rootanta + kāraka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘अन्तं करोति’ इति (one who causes the end)
कथम्how
कथम्:
Prashna (प्रश्न/Interrogative)
TypeIndeclinable
Rootkatham (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; प्रश्नार्थक क्रियाविशेषण (interrogative adverb)
एतस्यof this one (of him)
एतस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम
हन्याम्may I kill
हन्याम्:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Roothan (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
एतौthese two
एतौ:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), द्विवचन; सर्वनाम
पश्यतःwhile he is watching / of the watcher
पश्यतः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive absolute-like)
TypeVerb
Rootpaśyat (कृदन्त; √dṛś धातु)
Formवर्तमान कृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; ‘पश्यतः’ = while (he) is seeing / of (him) seeing
मृगयाhunting (wild)
मृगया:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeNoun
Rootmṛgayā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘hunt/chase’ (as qualifier)
मृगौtwo deer
मृगौ:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootmṛga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), द्विवचन