Shloka 11
Kārttavīrya–Paraśurāma-saṅgrāma-kathā
Sagara’s Inquiry and Vasiṣṭha’s Account
Devanagari script
एकदा तु महाराज रामः स्नातुं गतो महान् / मध्यमं पुष्करं तत्र ददर्शाश्वर्यमुत्तमम्
Transliteration
ekadā tu mahārāja rāmaḥ snātuṃ gato mahān / madhyamaṃ puṣkaraṃ tatra dadarśāśvaryamuttamam
Translation
ఒకనాడు, హే మహారాజా! మహానైన రాముడు స్నానార్థం వెళ్లి, అక్కడ మధ్యమ పుష్కరంలో అత్యుత్తమ ఆశ్చర్యాన్ని దర్శించాడు.
Word by Word
ekadāonce
ekadā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rooteka (प्रातिपदिक) + dā (अव्यय-प्रत्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (temporal adverb) = once
tubut/indeed
tu:
Sambandha/Particle (निपात)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle, contrast/emphasis)
mahā-rājaO great king
mahā-rāja:
Sambodhana (सम्बोधन/Address)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + rāja (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; कर्मधारयः (महान् राजा)
rāmaḥRāma
rāmaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
snātumto bathe
snātum:
Prayojana (प्रयोजन/Purpose)
TypeVerb
Root√snā (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्यय (Infinitive); प्रयोजनार्थक (purpose)
gataḥwent
gataḥ:
Kriyā (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Root√gam (धातु)
Formक्त-प्रत्यय (Past active participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
mahāngreat
mahān:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier of rāmaḥ)
TypeAdjective
Rootmahat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
madhyamammiddle (the second)
madhyamam:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier of puṣkaram)
TypeAdjective
Rootmadhyama (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
puṣkaramPuṣkara (lake)
puṣkaram:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootpuṣkara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
tatrathere
tatra:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Location)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (locative adverb)
dadarśasaw
dadarśa:
Kriyā (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Root√dṛś (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
aiśvaryamsplendour, majesty
aiśvaryam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootaiśvarya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
uttamamsupreme, excellent
uttamam:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier of aiśvaryam)
TypeAdjective
Rootuttama (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; aiśvaryam इति विशेषणम्