Shloka 48
Śivaloka–Brahmaloka Varnana
Description of Śivaloka and the Upper Worlds
Devanagari script
एतस्मिन्नन्तरे दुर्गा विस्मिता प्राहसद्भृशम् / उवाच च महाराज भार्गवं वैरसाधकम्
Transliteration
etasminnantare durgā vismitā prāhasadbhṛśam / uvāca ca mahārāja bhārgavaṃ vairasādhakam
Translation
ఈ మధ్యలో దుర్గా ఆశ్చర్యపడి బహుగా నవ్వి, ఓ మహారాజా, వైరసాధకుడైన భార్గవునితో పలికెను.
Word by Word
एतस्मिन्in this
एतस्मिन्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootएतद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम-विशेषण; पुं/नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (7th case), एकवचन; ‘अन्तरे’ विशेषणम्
अन्तरेin the interval
अन्तरे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (7th case), एकवचन; ‘अन्तरे’ = in the interval
दुर्गाDurgā
दुर्गा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदुर्गा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (1st case), एकवचन
विस्मिताastonished
विस्मिता:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootविस्मित (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषण (astonished)
प्राहसत्laughing
प्राहसत्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootप्र + हस् (धातु)
Formकृदन्त; शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले कर्तरि (present active participle); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (laughing)
भृशम्greatly
भृशम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootभृशम् (अव्यय)
Formअव्यय; तीव्रतावाचक (intensifier adverb)
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
महाराजO great king
महाराज:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहा + राजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन (8th case), एकवचन; ‘महान् राजा’
भार्गवम्Bhārgava (descendant of Bhṛgu)
भार्गवम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootभार्गव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd case), एकवचन; (addressed person as object of speech)
वैरसाधकम्one who pursues vengeance/hostility
वैरसाधकम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवैर + साधक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; ‘वैरं साधयति’/‘वैरस्य साधकः’ (one who pursues enmity) विशेषणम् (of भार्गवम्)